A Consellería de Sanidade e o sindicato médico O’Mega pecharon na noite do martes un acordo que pon fin a dezasete días de folga na atención primaria e nos puntos de atención continuada (PAC) en Galicia. A negociación, que se prolongou ata pasadas as dez da noite na sede da consellería en Santiago, establece, entre outras medidas, un cupo máximo de 30 pacientes por xornada de médico de familia, con prazos concretos para a súa implantación e compromisos sobre xornadas complementarias e gardas.
Detalles do pacto e medidas inmediatas
Segundo fontes próximas á negociación, a dirección da Consellería encabezada pola secretaria xeral técnica volveu sentarse coa representación de O’Mega, cuxo equipo negociador estivo liderado por Manuel Rodríguez Piñeiro. O acordo contempla que a Xunta deberá adoptar antes do 15 de junio as medidas organizativas necesarias para ir implantando o límite de 30 pacientes por profesional na atención primaria; a aplicación plena do cupo, recóllese no texto, deberá garantirse «antes do 31 de outubro».
A medida afecta tamén ás axendas de pediatría, odontoloxía e farmacia, que se adaptarán para evitar «sobrecarga asistencial» e garantir a atención de urxencias. A folga, activada o 2 de marzo, provocou a suspensión de polo menos 69.182 consultas en quince días, segundo os datos manexados durante as conversas.
No marco do acordo recóllense avances en retribución e xornada. A chamada xornada complementaria verá reducidas as horas mínimas esixidas para o seu cobro: pasarán de 160 a 140 horas este ano e situaranse en 122 horas en 2028. Ademais, se contempla unha posible actualización do complemento de produtividade variable a partir de 2027, incentivos no cómputo das gardas en PAC e a compensación polos sábados que coincidan con festivos, equiparada á do persoal da Administración Xeral da Xunta e recoñecida con días libres desde o 1 de enero.
Antecedentes do conflito e a presión nas rúas
Non é a primeira vez nos últimos anos que a atención primaria galega estala en protestas. A confluencia desta mobilización con folgas estatais por un estatuto propio para os médicos tensou aínda máis un sistema xa marcado pola falta de plantilla, o envellecemento da poboación e a dispersión territorial que caracteriza a Galicia. A xornada de mobilizacións deixou imaxes significativas en Vigo, onde a protesta de facultativos tomou a rúa e o seguimento da folga chegou a ser do 5,3% nesa área sanitaria, fronte ao 0,72% na de Lugo, A Mariña e Monforte.
En cifras concretas, o seguimento reportado polo Sergas foi de 67 facultativos no turno da mañá e 15 no da tarde o martes, uns datos que sitúan a folga como un conflito con impacto desigual segundo o territorio. En centros urbanos como Vigo ou Compostela nótase máis a presión asistencial; nas zonas rurais, a escaseza de profesionais e a sobrecarga son problemas estruturais que avivaron o malestar de hai tempo.
O pulso saldouse coa fórmula clásica de concesións e contrapartidas: a administración comprométese a prazos e medidas organizativas; o sindicato acepta suspender a protesta e vixiar a execución. Non faltaron chamadas de auxilio de pacientes e responsables municipais reclamando calma e solucións rápidas para evitar colapsos asistenciais en plena primavera, época que adoita rexistrar aumentos de demanda polas patoloxías crónicas e os brotes estacionais.
Repercusión práctica e retos para a implantación
O acordo