Frei Juan de Navarrete, o frade franciscano do século XVI cuxos restos repousan desde hai case cinco séculos no convento de San Francisco de Pontevedra, pode estar máis preto de recibir o recoñecemento oficial da Igrexa. A Arquidiocese de Santiago avanzou na preparación do expediente que, na vía denominada causa histórica ou inmemorial, busca acreditar un culto popular continuado que xustificaría unha beatificación; o proceso, segundo o seu responsábel, está xa ao 80% e a intención é presentar a documentación este verán.

Un expediente impulsado dende a curia e avalado pola xente

O traballo coordínao o Departamento para a Causa dos Santos da arquidiocese compostelá, creado hai apenas dous anos, e dirixido por Carlos Miramontes Seijas. Baixo a súa tutela, un equipo de historiadores e expertos —entre eles Luis Bermúdez, Luis Ibáñez e Vicente Domínguez Munáiz, varios con raíces na Boa Vila— veu recopilando documentos, testemuños e topónimos que, ao xuízo da curia, evidencian unha devoción persistente cara a Frei Juan.

A causa non é a típica petición moderna de canonización, baseada no recoñecemento de virtudes heroicas e na comprobación de milagres recentes, senón na denominada causa histórica. Nel o esencial non é reconstruír cronoloxicamente cada xesto de santidade persoal, senón demostrar que a memoria e a práctica devocional arredor da figura existiron de forma sostida ao longo dos séculos. Foi, en boa medida, o clamor popular —peticións e comunicacións chegadas de fieis— o que situou Frei Juan na axenda da curia.

CONTENIDO PATROCINADO

Salado Golf & Beach Resort

Descubre la oportunidad de inversión más exclusiva del Caribe. Villas de lujo con retorno garantizado del 12% anual en Punta Cana.

Conoce más →

«A día de hoxe, aínda non está iniciado o proceso. Pero si temos a intención firme de abrilo este ano»,

explica Miramontes Seijas, que fala dun expediente xa moi avanzado e dun calendario optimista que apunta ao verán como horizonte para elevar a documentación. Nos próximos pasos previstos figuran a emisión de varios decretos internos, o nomeamento dun postulador que represente a causa e a constitución, previsibelmente, dunha comisión histórica que complete a escavación documental antes de solicitar a Roma o ‘Nihil obstat’ —a autorización para proseguir por parte da Congregación competente na Santa Sede.

Sinais no territorio: topónimos, rúas e un sepulcro que falan

O caso de Frei Juan non se sustenta só en documentos gardados en arquivos, senón no paisaxe da provincia. A vixencia dunha rúa co seu nome en Pontevedra, e sobre todo o topónimo que sinala o lugar onde morreu —nos termos da parroquia de Santa Baía de Nantes, en Sanxenxo, coñecido oficialmente e nas sinais de estrada como «Lugar do Santo»— son, segundo os impulsores da causa, probas contundentes dunha memoria popular que perdurou.

«Poucas veces o personaxe e a súa fama de santidade dan nome ao topónimo ata hoxe, a nivel oficial, non só a nivel popular. Iso é moi significativo», resume Miramontes. A iso súmase a existencia física do sepulcro: a tumba de Frei Juan, situada nunha das naves laterais da igrexa do convento de San Francisco en Pontevedra, foi lugar de visita e de devoción local durante xeracións.

A continuidade dunha devoción pública —manifestada en invocacións, rogos e na conservación da memoria oral— é precisamente o núcleo que distingue a causa histórica. Non se busca demostrar milagres recentes, senón que a piedade popular cara a unha persoa teña sido efectiva e ininterrompida; se ese tecido existe, a Igrexa pode recoñecelo formalmente e elevar ao servo de Deus aos altares de xeito local ou universal.

Precedentes, prazos e posibles efectos na provincia

Na mesma provincia e