A escritora e psicóloga sanxenxina Marta Martínez Novoa, xa consolidada no panorama literario galego con projección internacional, presentará este venres no Hotel Atlante de Sanxenxo o seu terceiro libro, Familias que duelen (sen querer), nun acto organizado pola Librería Nós ás 20.00 horas. A autora pechará a semana seguinte en Pontevedra, onde o día 27 de marzo ofrecerá outra charla no Espazo Lector Nobel ás 19.00. Despois de ter éxito con títulos anteriores no estranxeiro, a súa obra aborda agora un tema que afecta a moitos fogares sen que estes o pretendan, e o fai en voz alta.
Unha conversa sobre familias non tóxicas pero feridas
Na súa obra, Martínez Novoa explora dinámicas familiares que non encaixan na etiqueta de «familias tóxicas» nin na caricatura do vilán. Segundo explicou en Portonovo, busca dar nome a esas pautas repetidas que deixan pegada: carencias na educación emocional, formas aprendidas de comunicarse que se transmiten de xeración en xeración e un persistente défice de ferramentas para xestionar os conflitos. Despois de vender títulos como Que sexa amor do bo (2022) e O síndrome da moza boa (2024) en ata 15 países, a súa voz combina a divulgación e a clínica sen renunciar á empatía.
A metáfora central do libro é a do «equipaxe emocional»: maletas invisibles que levamos e que conteñen crenzas sobre o amor, o éxito e a xestión das emocións. «Intentamos educar desde a crianza respectuosa, pero arrastramos feridas», dixo a autora no encontro de Portonovo, unha frase que resume o pulso do libro e que foi coreada por pais e profesionais que encheron a sala. Martínez Novoa non nega a responsabilidade individual, pero reclama distinguir entre dano intencionado e dano repetido por falta de ferramentas.
«Non sempre se fai dano con intención. Moitas das feridas veñen dunha falta de educación emocional que se herdou e normalizou durante décadas.»
Na súa intervención, a autora destacou que o problema non é só cultural, senón tamén estrutural. A imposibilidade de acceder a terapia na sanidade pública, a normalización de certas reaccións afectivas e a falta de espazos para o aprendizaxe emocional configuran, segundo ela, o caldo de cultivo desa feridas que reaparecen nas relacións familiares e nas parellas.
Da tradición galega á modernidade confundida
A reflexión de Martínez Novoa conecta cunha historia social concreta. As xeracións que hoxe coidan netos en pobos como os do litoral de Pontevedra crecen en contextos nos que falar de emocións non formaba parte da esfera pública: moitas familias viviron o franquismo, a emigración económica e o silencio como norma. Esa realidade, combinada coa rápida chegada de discursos modernos sobre crianza respectuosa, xerou un choque xeracional e, ás veces, unha sobresaturación de información sen ferramentas prácticas.
En Galicia, como noutras comunidades, a demanda de servizos de saúde mental aumentou nos últimos anos, pero a oferta pública adóita sufrir listas de espera e desigualdades territoriais. Non é a primeira vez que profesionais e asociacións alertan sobre a necesidade de incorporar a educación emocional nas escolas e de reforzar a atención primaria con recursos psicolóxicos. Fose dos hospitais, as librerías e os espazos culturais locais —como a Librería Nós e o Espazo Lector Nobel— convértense en foros onde esta conversa atopa público e orientacións concretas.
A vida cultural na provincia tamén está a mostrar interese por este tipo de debates: a recente A Troca de Libros contou con case 3.000 asistentes e máis de 12.000 títulos intercambiados, un termómetro da enerxía lectora na comarca que facilita que obras como a de Martínez Novoa atopen audiencia e repercusión local.
Repercusións e pasos a seguir
O libro aspira a algo máis que a diagnosticar: plantea cambios prácticos. Martínez Novoa dedica espazo a ferramentas de comunicación, exercicios de regulación emocional e propostas para que familias e profesionais rompan ciclos sen converter o proceso nunha culpa interminable. A idea é que o recoñecemento da ferida permita a reparación, non a perpetuación do silencio.
En termos institucionais, a publicación abre a porta a reivindicacións xa plantexadas por pedagoxos e sanitarios: incorporar a formación emocional nos currículos escolares, facilitar o acceso á terapia desde a atención primaria e promover programas de apoio familiar nos concellos. Nunha comunidade como a nosa, con municipios dispersos e unha poboación envellecida en moitas áreas, calquera deseño de políticas debe ter en conta a accesibilidade e a heteroxeneidade das realidades familiares.
Para os asistentes ás presentacións, a autora anunciou que manterá un diálogo co público e responderá a casos prácticos a partir da súa experiencia clínica. A pesar de que aínda non hai confirmación oficial sobre novas edicións ou talleres, os organizadores prevén que ambas as sesións, en Sanxenxo e en Pontevedra, atraerán a un público variado: pais, educadores, profesionais da saúde e lectores interesados en comprender por que ás veces o amor non basta para curar certas feridas.
A xornada remata coa sensación de que o debate sobre a familia en Galicia está en marcha. Non se trata de buscar culpables, senón de aceptar que hai maletas pesadas e que a sociedade dispón de recursos para axudar a descargarlas. Martínez Novoa ofrece palabras e propostas concretas; agora lle corresponde ás familias, ás institucións e á comunidade cultural convertelas en prácticas cotiás que permitan romper patróns e, en definitiva, coidar mellor.
Pode interesarche:
