Galicia vivirá este martes un episodio de calor cun nome propio: Valdeorras. A comarca oriental de Ourense será a única do conxunto do territorio galego que permaneza en alerta vermella por temperaturas máximas, con termómetros que poderán superar os 42 graos durante as horas centrais da tarde, segundo a previsión de MeteoGalicia.
Seis horas baixo aviso máximo
O aviso de nivel vermello estará activo entre as 15.00 e as 21.00 horas. Seis horas de calor extremo nunha comarca que, pola súa configuración xeográfica —un val interior pechado, lonxe da influencia atlántica—, adoita rexistrar as temperaturas máis altas da comunidade. Non é ningunha anomalía estatística: Valdeorras aparece cada verán entre as zonas máis cálidas de Galicia, competindo coas Ribeiras do Sil e outras concas interiores ourensás.
Que a alerta sexa vermella, e non laranxa ou amarela, non é un detalle menor. Cómpre lembrar que o nivel vermello é o máis alto da escala de avisos e implica un risco importante para a poboación, non só incomodidade. As autoridades sanitarias insisten cada verán nas mesmas recomendacións básicas: evitar a exposición ao sol nas horas centrais, hidratarse de forma constante, extremar a precaución con maiores e menores, e non deixar persoas nin animais no interior de vehículos aparcados. A cifra fala por si soa: 42 graos non é un verán cálido, é un episodio perigoso.
O deporte federado, suspendido na franxa de maior risco
Ante esta situación, a Secretaría Xeral para o Deporte emitiu unha recomendación directa: non practicar deporte federado na zona en alerta vermella entre as 13.00 e as 17.00 horas. A excepción son os deportes náuticos e acuáticos, únicos que quedan fóra da advertencia. A medida afectará a clubs, adestramentos e competicións da comarca, que deberán reorganizar a súa actividade ou adiantala ás horas de menor calor.
Ninguén debería minimizar esta advertencia. O exercicio físico intenso con temperaturas destas características multiplica o risco de golpes de calor, unha urxencia médica que pode derivar en consecuencias graves. A ninguén se lle escapa que agosto é mes de probas populares, rutas de sendeirismo e actividades ao aire libre na comarca; quen teña previsto algún esforzo físico estes días, máis lle vale esperar ou buscar alternativas seguras.
Unha comarca que acumula frentes abertos
O certo é que a calor chega a un Valdeorras que xa viña loitando con outras dificultades. A comarca protagonizou nas últimas semanas titulares pouco alentadores: os desprazamentos en tren convertéronse nun problema persistente para os veciños, con servizos afectados e alternativas por estrada que alongan as viaxes. E no plano da recuperación tras os incendios e treboadas de anos anteriores, aínda quedan feridas visibles en pobos arrasados que loitan por volver á normalidade entre cheques compensatorios e cascallos.
Sumar agora unha onda de calor de nivel vermello non axuda precisamente á moral dun territorio resiliente, afeito a loitar contra os elementos. Para os viticultores da denominación de orixe Valdeorras, ademais, estas temperaturas en pleno agosto plantexan interrogantes sobre o estrés hídrico da viña nas semanas previas á vindima, aínda que a evolución final dependerá de como se comporten as chuvias de final de mes.
Vixiar o contorno e evitar riscos evitables
Máis aló do termómetro, episodios como este obrigan a pensar no risco de incendios forestais. A calor extrema, acompañada de vexetación seca tras semanas estivais, mantén en tensión os dispositivos de extinción de toda a comunidade. Extremar a precaución no medio rural —bitueiras, maquinaria agrícola, grelladas— é unha responsabilidade colectiva que cada verán se converte en cuestión de supervivencia para pobos enteiros.