A violencia machista na Coruña: a paradoxa do agresor ferido

O barrio coruñés de Agra do Orzán viuse sacudido por un suceso que, por desgraza, converteuse nun mal soño recorrente na crónica social de Galicia. Unha agresión machista ocorrida durante a mañá deste mércores deixou un escenario profundamente complexo: unha muller atacada no seu propio fogar e un presunto agresor que, tras cometer a agresión, precipitouse desde a vivenda, resultando gravemente ferido.

A intervención da Policía Nacional foi inmediata. Axentes do corpo desprazáronse ata o inmoble, onde localizaron ao varón, procedendo á súa detención. Con todo, a gravidade das feridas sufridas polo home obrigou a unha evacuación urxente en ambulancia ata un hospital da cidade, onde continúa hospitalizado baixo custodia. A muller, pola súa banda, recibiu asistencia, aínda que os detalles do seu estado quedaron, comprensiblemente, nun segundo plano fronte á espectacularidade da caída do agresor.

A paradoxa do agresor como paciente

Un dos aspectos máis controvertidos deste tipo de episodios é o foco mediático e sanitario que recae sobre a figura do vitimario. Mentres a vítima se enfronta ao inicio dun longo proceso de recuperación psicolóxica, quen presuntamente a atacou é trasladado de urxencia, operado e estabilizado. Esta realidade, aínda que comprensible desde un punto de vista humanitario e médico, xera unha profunda inquedanza social.

É correcto que o centro da atención pública se desprace cara ao agresor xusto no momento en que debería estar na vítima?

A conduta de precipitarse desde a vivenda non é un simple accidente. Todo apunta a un intento de autólise ou un acto de desesperación tras a agresión. Este compoñente suicida engade unha capa de complexidade a un caso que xa de seu é complexo. A Xustiza deberá determinar non só a responsabilidade penal pola agresión, senón tamén o contexto de saúde mental no que se produciron os feitos.

O barrio en estado de alerta

Agra do Orzán é un dos barrios máis populosos da Coruña. O despregue de ambulancias e patrullas non pasou desapercibido para os veciños, que asistiron con estupor a un novo episodio de violencia doméstica na súa comunidade. Os residentes repiten con resignación que son zonas tranquilas onde, de cando en vez, a realidade imponse con crueza. A violencia de xénero non entende de barrios, clases sociais nin horarios, e este suceso en plena mañá é un recordatorio brutal de que o perigo axexa a miúdo dentro do fogar.

A experiencia demostra que, en moitos casos, o entorno xa percibira signos de tensión ou conflitividade na parella. O salto á violencia física extrema segue a ser un limiar que o sistema de protección, cos seus protocolos VioGén e as súas avaliacións de risco, a miúdo non logra anticipar a tempo.

Un sistema no alféizar

O caso do Agra do Orzán non é un feito illado no contexto galego. Recentemente, a comunidade foi escenario doutros episodios de violencia de alta intensidade en contornos privados. Este tipo de sucesos pon sobre a mesa a necesidade dunha reflexión profunda sobre a coordinación entre os corpos de seguridade, os servizos sociais e a sanidade pública.

A detección precoz de casos de violencia machista e de perfís de agresores con tendencias autolíticas segue a ser unha materia pendente. As cifras de violencia machista non baixan, e a complexidade dos casos, lonxe de simplificarse, multiplícase. Están os protocolos actuais preparados para un escenario onde o agresor se converte nun paciente psiquiátrico de urxencia? A resposta, a xulgar pola frecuencia destes episodios, é inquietante.