O concurso para adxudicar o servizo de autobuses en Santiago entrou na súa fase decisiva. O martes concluíu o prazo de presentación de ofertas e no Raxoi confirmaron que son cinco empresas as que aspiran a xestionar o transporte urbano durante os próximos trece anos cun orzamento base de 137 millóns de euros. Entre as candidatas figura Vitrasa, a empresa que explota o servizo en Vigo e que tamén compite por renovar alí o seu contrato.

Quen compite e que ofrece o concurso

A alcaldesa Goretti Sanmartín detallou onte a lista de aspirantes: Castromil —integrante do grupo Monbus—, Empresa Martín, Transportes Rober, a Unión Temporal de Empresas Stellae Urbano de Santiago (formada por Barraqueiro Transportes e Viajes Peillet) e Vitrasa. A presenza destas firmas, varias con forte implantación en Galicia e no norte de Portugal, dá idea do interese que suscita unha adxudicación desa envergadura nunha cidade con movemento constante de residentes, estudantes e visitantes.

O prego contempla un contrato de servizos —non unha concesión con liñas preestablecidas—, o que significa que o Concello contratará quilómetros de prestación e poderá adaptar o mapa de rutas ás necesidades reais. Ese deseño flexible, segundo o goberno municipal, abre a porta a modificar a rede en función da demanda, integrar liñas alimentadoras desde o rural e, en teoría, evitar que parroquias queden illadas.

A alcaldesa defendeu o proceso e mostrouse satisfecha pola concorrencia a pesares dos recursos presentados en febreiro contra os pregos, que obrigaron a paralizar temporalmente o procedemento. Foi o Tribunal Administrativo de Contratación Pública de Galicia (Tacgal) quen desestimou esas impugnacións e permitiu reactivar a licitación cun prazo ampliado para a presentación de ofertas.

A situación real do servizo e a promesa a Busto

Sanmartín non ocultou que o actual servizo se presta «en precario»: flota sen renovación, avarías frecuentes e un mapa de liñas que, na súa opinión, exclúe numerosas zonas, sobre todo rurais. A queixa máis sonora nos últimos días veu desde a parroquia de Busto, cuxos veciños denunciaron que os pregos non contemplaban a chegada do autobús ao seu núcleo, o que tería deixado á parroquia como a única do municipio sen servizo urbano.

Ante esa queixa pública, a alcaldesa realizou un compromiso claro: haberá autobús a Busto. Como explicou, a modalidade contractual escollida permite axustar a prestación na práctica “non ten liñas preestablecidas”, de modo que, unha vez adxudicado o concurso, o Concello poderá redistribuír os quilómetros contratados para incluír paradas e rutas que atendan zonas rurais. Na práctica, precisou, priorizaranse as liñas alimentadoras que conecten o medio rural cos nodos urbanos.

“Vaise axustar na práctica no momento da adxudicación e comprometémonos a que ese autobús vai ir a Busto”, dixo a alcaldesa.

Fontes municipais consultadas engaden que a incorporación de Busto podería requirir axustes técnicos nos horarios e na programación de vehículos, pero descartaron que supoña un custo insalvable ou un atraso na posta en marcha do novo contrato. A cuestión técnica que se apuntou en reunións previas, admiten no Concello, poderíase ter resolto antes, pero optar por facelo agora evitou demoras adicionais na tramitación.

Antecedentes: por que este contrato importa

Santiago é unha cidade con singularidades que condicionan calquera plan de mobilidade. O seu casco histórico medieval ten restricións de acceso que obrigan a pensar en vehículos pequenos ou en solucións de última milla; ademais, a prese