A Concello de Santiago revelou as empresas que optan a xestionar o transporte urbano municipal tras o peche do prazo de presentación de ofertas: son cinco candidatas que se disputan un contrato de trece anos con un orzamento base de 137 millóns de euros. A lista inclúe nomes coñecidos na mobilidade galega e do noroeste peninsular, e chega despois dun proceso que viviu unha paralización temporal polos recursos administrativos.
Quen concorre e como se reactivou o concurso
Segundo informou a conselleira, as empresas que presentaron propostas son Castromil —integrada no grupo Monbus—, Empresa Martín, Transportes Rober, a UTE Stellae Urbano de Santiago —formada por Barraqueiro Transportes e Viaxes Peillet— e Vitrasa. A noticia chega tras a reapertura do procedemento por parte do Concello, despois de que o Tribunal Administrativo de Contratación Pública de Galicia (Tacgal) rexeitase os recursos presentados contra os pliegos e se levantase a paralización que afectou ao calendario.
A alcaldesa, Goretti Sanmartín, celebrou que existira «un interese importante» por parte das empresas e defendeu o resultado como un sinal de que o proceso atrae competencia suficiente. En paralelo, Raxoi anunciou a súa intención de acelerar a mesa de contratación para resolver canto antes o concurso, no que a conselleira calificou como unha prioridade para a mobilidade da cidadanía compostelana.
Non obstante, o trámite non está exento de incertas: o Concello deberá agora avaliar as propostas técnicas e económicas, un traballo que previsiblemente pasará pola mesa de contratación e estará exposto a novos recursos ou reclamacións por parte dos participantes. A falta dun calendario oficial concreto, fontes municipais expresan a intención de agilizar os prazos, aínda que recordan que os procedementos administrativos teñen os seus ritmos e garantías.
Unha licitación que busca transformar un servizo ‘en precario’
O contrato que se licita non é unha mera prórroga: preséntase como un modelo de prestación por servizos, no que o Concello contrata quilómetros de explotación e non liñas concesionadas con itinerarios inamovibles. Esa fórmula, segundo o goberno local, permitirá adaptar a oferta a demandas concretas e reforzar as conexións coas zonas rurais do concello, un dos déficits máis reiterados nas queixas da veciña.
Hoxe, o servizo urbano enfróntase a unha flota envellecida con avarías recorrentes que provocaron molestias continuas no centro histórico e nos barrios periféricos. As imaxes de autobuses detidos na Rúa de San Pedro, próximo á Praza 8 de Marzo, foron nos últimos meses un síntoma visible dese deterioro. Desde o Palacio de Raxoi subliñan que o novo contrato debe poñer fin a esa situación mediante a renovación progresiva de vehículos e un redeseño do mapa de liñas.
Máis aló da flota, o debate céntrase no alcance rural do servizo. Veciñas e veciños de parroquias como Busto denunciaron quedar fóra do mapa municipal e reclamar unha solución que garanta mobilidade básica. A alcaldesa respondeu onte cun compromiso explícito: o futuro modelo permitirá axustar a prestación para que o autobús chegue a Busto, dixo, e defendeu o deseño de liñas alimentadoras como «absolutamente imprescindíbel» para integrar o rural na rede urbana.
«Vaise axustar na práctica no momento da adxudicación e comprometémonos a que ese autobús vai ir a Busto», asegurou a regidora, que confía en que a contratación por quilómetros facilita a flexibilidade necesaria.
Repercusións locais e próximos pasos
Un contrato de trece anos encerra consecuencias duradeiras para a mobilidade e a configuración urbana de Santiago. A curto prazo, a adjudicación debe traducirse en investimentos en material rodante e na reordenación de percorridos. A medio e longo prazo, marcará a pauta sobre a frecuencia, as liñas alimentadoras ao rural e o equilibrio entre servizo urbano e comarcal. O Concello preséntao como unha oportunidade para modernizar un servizo que, na opinión de moitos, funcionou ata agora con parches.
Desde o punto de vista político, o executivo local aposta por mostrar resultados palpables antes dos ciclos electorais que marcan a axenda concellar, aínda que un contrato de máis dunha década esixe garantías e previsións que trascenden mandatos. As empresas, pola súa banda, afrontan unha negociación relevante: a adjudicación implica asumir unha operativa complexa nun concello con un centro histórico sensible e unha demanda estacional ligada ao turismo e ao Camiño de Santiago.
Os próximos pasos pasan pola valoración técnica e económica das ofertas na mesa de contratación e por un proceso de fiscalización que podería incluír informes de viabilidade, estudo de flotas e modelos de explotación. Tamén é previsiblemente o momento no que sindicatos, colectivos de condutores e asociacións vecinais pediran información detallada sobre garantías laborais, mantemento do persoal e cláusulas sociais nos pliegos.
Na práctica, Raxoi prometeu colaboración dos servizos internos para acelerar os trámites; pero a experiencia recente mostra que as adjudicacións de transporte son procesos complexos, onde os prazos topánse con recursos e con necesidades técnicas que requiren prudencia. Mentres tanto, os veciños de Busto e de outras parroquias rurais esperan que as promesas non queden no papel e que a próxima adjudicación supoña unha mellora tangible nos servizos.
Se todo marcha segundo o previsto, a nova concesionaria —ou a UTE adjudicataria— asumirá responsabilidades que inclúen renovar a flota, reorganizar as frecuencias e adaptar os itinerarios ás demandas reais da cidade e o seu entorno. Á hora de pechar o contrato, será clave que o Concello blinde o equilibrio entre calidade do servizo e control público, para que os máis de 137 millóns contemplados se traduzan en autobuses máis fiables, máis cobertura e unha mobilidade máis coherente coas necesidades da comarca compostelana.
Fonte: El Correo Gallego.
