Máis de medio centenar de centros educativos galegos arrincan o vindeiro curso sen servizo de cafetaría. Non o ordenou ningunha administración nin o provocou un problema estrutural nos edificios: son os propios concesionarios das cantinas quen renuncian a seguir á fronte do negocio, segundo adiantou La Voz de Galicia. O motivo, a obriga de adaptarse á nova lei de comedores saudables, que esixe cambios na oferta que moitos pequenos empresarios consideran inviable economicamente.
Adaptarse, intentalo ou tirar a toalla
O mapa non é branco ou negro. A maioría das cafetarías escolares da comunidade xa se adaptaron á norma, ou están niso, e outra parte dos concesionarios optou por unha vía intermedia: abrir unhas semanas e comprobar sobre o terreo se o novo modelo —oferta reducida a produtos como pinchos e café— xera ingresos suficientes para seguir. Só unha franxa, esa cincuentena larga de centros, decidiu directamente non comezar o curso co servizo activo.
Non parece unha decisión caprichosa. Quen rexenta a cafetaría dun colexio ou dun instituto sabe que a súa clientela está cativa pero acoutada: alumnos, profesorado, algún familiar de paso. Recortar de golpe os produtos que sosteñen a caixa diaria equivale, para moitos, a unha ecuación imposible. Un dos concesionarios, á fronte da cafetaría dun centro de formación profesional en Ribadeo desde hai unha década, resumiuno no titular da propia fonte: en outubro decidirá se vender só pinchos e cafés lle resulta rendible ou se tamén deixa o negocio.
O peso dunha lei que cambia as regras do xogo
A lei de comedores saudables persegue un obxectivo que case ninguén discute publicamente: reducir o consumo de alimentos ultraprocesados, bebidas azucaradas e bolaría entre os escolares galegos. A saúde infantil está no centro do debate, e as administracións quixeron blindar o que se vende dentro dos recintos educativos. O problema xorde na transición, como tantas veces, na letra pequena da conta de resultados.
Convén recordar que as cafetarías de centros escolares son, na súa maioría, negocios familiares ou de moi pequena escala. Non hai grandes cadeas detrás. Un cambio normativo que para unha multinacional sería unha liña nun informe de viabilidade, para un concesionario de barrio pode significar replantexarse todo. Aí está a clave do conflito: a colisión entre unha política pública razoable e unha estrutura empresarial tan fráxil que apenas ten marxe para absorber o axuste.
Quen perde coas persianas baixadas?
A cifra fala por si só. Máis de medio centenar de centros onde o curso comeza sen ese punto de encontro que é a cafetaría. Onde antes había un café a media mañá para o profesorado ou un aperitivo para o estudante que chega con atraso, agora non haberá nada. A Administración educativa non quedou á marxe do asunto, pero a orixe dos peches está na renuncia dos concesionarios, non nunha orde de clausura.
A ninguén se lle escapa que os centros con menos recursos serán os que peor o pasen. Nun colexio grande dunha cidade, a ausencia de cafetaría pode suplirse con opcións próximas. Nun instituto dunha comarca do interior, onde non hai alternativas á volta da esquina, a carencia náotase doutra maneira. A xeografía importa, e moito, cando se falan de servizos de proximidade.
Unha proba de fogo en outubro
Os próximos meses serán decisivos. Os concesionarios que apostaron por aguantar unhas semanas teñen posta a súa mirada no primeiro trimestre: se a clientela responde á nova oferta e o negocio aguanta, continuarán.
