Actualidade: Renasce a Patirroxa nas estepas de Cádiz

Nun desenvolvemento que está a captar a atención de expertos e cidadáns por igual, reaparece a perdiz vermella nas estepas de Cádiz. Esta situación, que se produce nun contexto de crecente interese mediático, promete ter implicacións significativas para diversos sectores da sociedade.

O declive da perdiz vermella e o papel de Silva Venatio

Os detalles que saíron á luz revelan unha situación complexa que require unha análise detallada. A perdiz vermella, símbolo das paisaxes agrarias da península, leva décadas en declive.

A intensificación agrícola, a mecanización, o uso de fitosanitarios e a perda de prácticas tradicionais reduciron as súas poboacións a niveis preocupantes. O que antes era unha presenza común en barbeitos, rastroxos e lindes, hoxe converteuse nun recordo cada vez máis difuso en moitas comarcas rurais.

Nese contexto de retroceso, a Asociación Silva Venatio demostrou que aínda queda marxe para a esperanza. Na Campiña de Cádiz, sobre unha superficie superior a 5.700 hectáreas, puxo en marcha un programa integral de conservación que permitiu frear o declive da especie e estabilizar as súas poboacións.

Unha labor pioneira que acaba de recibir o XV Premio Fondena á Protección da Natureza, dotado con 30.000 euros e considerado un dos galardóns máis prestixiosos do país neste ámbito. O xurado quixo recoñecer non só os resultados obtidos, senón tamén a metodoloxía empregada, capaz de combinar ciencia, xestión agraria e colaboración social no mesmo marco.

Un modelo de conservación integral

A experiencia gaditana preséntase así como un modelo que pode estenderse a outras rexións agrícolas de España, onde a perda de biodiversidade se converteu nun problema estrutural. O éxito do proxecto radica no seu enfoque integral.

Desde o inicio, Silva Venatio tivo claro que a conservación da perdiz vermella non podía limitarse a liberar exemplares ou a restringir a súa caza. A clave estaba en devolver ao paisaje as condicións que fixeron posible a súa abundancia durante séculos.

O primeiro paso foi a restauración de hábitats. A Campiña gaditana, dominada por cultivos de secano e extensas chairas, perdera boa parte dos seus refuxios naturais.

Con sementas adaptadas, recuperación de matogueiras e creación de espazos abertos favorecéronse a presenza de vexetación autóctona que proporciona alimento, refuxio e lugares de cría. O segundo alicerce foi a protección xenética.

Nun país onde a solta indiscriminada de perdices híbridas puxo en risco a pureza da especie, Silva Venatio apostou por manter as poboacións autóctonas, adaptadas ás particularidades do clima e do terreo gaditano. Garantir esa herdanza xenética significa garantir a supervivencia a longo prazo da especie.

O terceiro fronte céntrase na sanidade. Nos últimos anos, enfermidades como o virus Bagaza ou a Enfermedade Hemorráxica do Coello causaron estragos na fauna salvaxe.

A asociación, con apoio de centros de investigación, implementou sistemas de vixilancia e control que permiten detectar e atallar os brotes antes de que arrasen poboacións enteiras. Por último, o proxecto teceu unha rede de colaboración que inclúe á Junta de Andalucía, ao Instituto de Investigación en Recursos Cinegéticos e, sobre todo, aos propietarios das fincas onde se desenvolve o programa.

Sen a implicación dos agricultores, nada diso sería posible. Eles son os que adaptan as súas prácticas e asumen que a rendibilidade do campo non está reñida coa biodiversidade.