Fontanería Márquez pecha este venres as súas portas en Vigo tras máis de medio século de servizo. O negocio, fundado en 1970 por Luciano Martínez e asentado desde hai décadas no baixo de Vía Norte 25, dí adiós pola falta de relevo xeracional tras a xubilación dun dos seus piares. Os irmáns propietarios, que representan unha das últimas sagas de comerzos artesáns na cidade, poñen fin a unha etapa intensa de traballo, veciñanza e oficios que cambiaron máis do que parecen.
O peche: unha decisión familiar e unha rutina que se apaga
«É unha decisión dura pero irremediable». Con esas palabras, Moncho Márquez resumía o final dun proxecto que arrancou hai case sesenta anos nun pequeno local da rúa Canadelo e que máis tarde pasou pola rúa San Xosé ata a súa ubicación definitiva, onde leva 33 anos atendendo a demanda de fogares, comunidades e centros sanitarios. A empresa especializouse en instalacións de fontanaría, calefacción e gas, así como no mantemento de vivendas, frigoríficos ou hospitais, labores que en Vigo e a súa área metropolitana teñen sempre unha visibilidade cotiá.
O seu irmán, Pepe Márquez, que aínda que está xubilado seguía pisando o taller con frecuencia, admite que o negocio foi sempre máis que unha actividade económica: «Os clientes veñen por aquí, sáludanche, falas con eles e pasas o tempo». Esa proximidade, din, é parte do legado que queren deixar. A plantilla chegou a estar formada por persoas «moi da casa» —Elías, Alfredo, Justino, José ou Juan aparecen nos recordos como nomes propios dunha comunidade laboral que axudou a soster a tenda con oficio e memoria.
«Ao xubilarme non hai ninguén que veña detrás e non hai continuidade laboral. Dáme moita nostalxía, pero non nos queda máis remedio que pechar as portas» — Moncho Márquez
O peche percíbese na rúa: a persiana baixada non é só a ausencia dun provedor técnico, senón a perda dun punto de encontro onde se solucionaban problemas domésticos, intercambiábanse historias e ensinábanse oficios. Na práctica, moitos veciños seguirán precisando a quen arranxe unha caldeira ou substitúa un tramo de tubaxe; o que cambia é que ese servizo xa non terá o rostro da familia Márquez.
Un oficio transformado: materiais, formación e mercado
Os irmáns non ocultan que a profesión mudou. «A fontanaría non ten nada que ver co de antes, cambiou todo», comenta Pepe. Rememoran tubaxes de ferro e sumidoiros de chumbo que foron substituídos por plásticos e polímeros; un cambio nos materiais que modificou técnicas, orzamentos e tempos de intervención. Ao mesmo tempo, alertan dunha menor especialización da man de obra: «A man de obra é menos especializada agora que antes», din, unha percepción compartida por moitos oficios do sector da construción.
A ausencia de relevo xeracional que motiva o peche de Fontanería Márquez non é un fenómeno illado en Vigo nin en Galicia. A estrutura demográfica, a menor chegada de mozos aos gremios tradicionais e a competencia de grandes cadeas ou empresas de servizos que externalizan tarefas modificaron a oferta laboral. Para os donos, con todo, a esperanza está na honestidade do traballo: «Se es traballador, competente e honrado, hai moito traballo aínda no camiño», apunta Moncho, cun pragmatismo propio de quen viviu os altibaixos do sector.
Ademais do relevo, os irmáns mencionan as vicisitudes económicas das últimas décadas: «Algúns problemas que sempre houbo na construción nos que economicamente nos vimos afectados»,
