Análise: Xuíces, sobre o fiasco das pulseiras antimaltrato: «confiouse cegamente nun dispositivo que non funciona»

Os últimos acontecementos relacionados con xuíces, fracaso das pulseiras antimaltrato: «xurdiu un intenso debate na opinión pública. Analistas e especialistas coinciden en sinalar que nos atopamos ante un punto de inflexión que podería marcar o rumbo dos próximos meses.

Os detalles que saíron á luz revelan unha situación complexa que require un análise detallado. Localizacións erróneas, perda de cobertura, falsos positivos, manipulación… Aínda que o fracaso das pulseiras antimaltrato do Ministerio de Igualdade veu aos medios agora, o certo é que os profesionais que traballan con elas levan tempo advertindo da súa imprecisión e ineficacia ata o punto de que hai xuíces e fiscais que recoñecen que no último ano prefiren optar por outras medidas de protección da vítima da violencia machista. «Nin sequera se pode dicir que fose un segredo a voces porque non era un segredo. Xa o sabiamos todos e avisáramos ao Consello Xeral do Poder Xudicial e o Consello, á súa vez, ao Ministerio… É algo que viña sucedendo co tempo: por unha banda a perda deses datos de xeolocalización, que deu lugar a unha gran cantidade de arquivos e absolucións; e pola outra o fallo propio das pulseiras, que non detectan a proximidade do agresor e que supuxo un incremento notable deses fallos no último ano e medio respecto das pulseiras anteriores», afirma Fernando Portillo, xuíz en Melilla e portavoz de Foro Judicial Independiente. Portillo lembra que o Poder Xudicial carece de medios, que é o Executivo o que ten que proporcionalos, e que os xuíces limítanse a comunicar os fallos ao seu órgano de goberno, que, á súa vez a través do observatorio, deu conta diso ás diferentes delegacións do goberno e ao propio Ministerio. «Que non se fixese nada xa escapa da nosa responsabilidade», sinala. O que si ten claro é que «urge unha explicación ás vítimas que se cren protexidas». «Hai que depurar responsabilidades, polo menos as administrativas. Se contrato algo que non funciona, polo menos tería que responder dese mal funcionamento que contratei». Portillo recoñece que evidentemente cando se trata de medios técnicos, sempre poden fallar. «De feito en Melilla nunca utilizamos este dispositivo porque, ao ser de xeolocalización por vía telefónica, moitas veces a liña marroquina interrrompe a transmisión de datos. Iso aparte das distancias en Melilla: constantemente estaría a dar falsas alarmas e a inquietar á vítima». Non obstante, no último ano e medio estes fallos son clamorosos. «Sabemos de vítimas que incluso pedíronlles que lles a retiraran», afirma. A iso engádese que a valoración policial de «risco extremo» dunha muller que non leva pulseira baixa cando se lle pon porque se lle presupón máis protexida, cando se está a ver que non é así. A xuíza de violencia sobre a muller en Pamplona, Esther Fernández Arjonilla, recolle o estrés que xa por si supón para a vítima este dispositivo. «Non é agradable ir pola rúa andando e, co agresor a 500 metros, recibir unha chamada do centro Cometa: ‘¿Estás soa? ¿Con quen estás? Entra nunha tenda e espera a que che chamemos’. Esa incerteza e non poder levar unha vida, entre comiñas, normalizada altera moito á vítima». Relata que desde que se produciu o cambio, coa migración a finais de 2023, os problemas de cobertura foron maiores. «Eu atopeime con cousas que nunca me pasaran; que che diga a Policía que acompaña ao agresor á casa a retirar enseres e que unha vez alí o dispositivo tarde en sonar 5 minutos ou que unha vítima che diga que se atopou co seu agresor cara a cara no centro de Pamplona e o dispositivo non tivera soado». Todas estas incidencias, que aumentaron neses últimos anos, supoñen que a vítima reciba máis mensaxes e pase por unha maior viximitización «porque non hai que esquecer que hai agresores que