Arranca en Viana do Bolo a retirada de 4.000 toneladas de arrastres quince días despois da riada

Quince días. Ese é o tempo que os veciños de A Bouza, en Viana do Bolo, levaban esperando ver entrar a maquinaria pesada. Este mércores, por fin, as pas comezaron a retirar o lodo e os cascallos que a riada de mediados de xuño deixou sepultando vivendas, camiños e recordos nesta pequena aldea da comarca de Viana. A Deputación de Ourense contratou á empresa pública Tragsa para executar uns traballos que, segundo as previsións, deberían completarse en apenas quince días máis. A cifra de arrastres estimada roza as 4.000 toneladas.

Unha aldea partida en dous pola auga

Abonda con pisar A Bouza para entender a magnitude do desastre. As rúas, se é que aínda se lles pode chamar así, son ríos secos de pedra e barro. A auga non só pasou: instalouse durante horas, arrastrando todo ao seu paso. Volveu o leito ao seu sitio, pero deixou unha factura difícil de dixerir. Vivendas anegadas, apeiros perdidos, muros derrubados. E unha pregunta flotando no aire da montaña ourensá: por que se tardou tanto en actuar?

Cómpre lembrar que non é a primeira vez que a comarca sofre episodios de choivas torrenciais con consecuencias devastadoras. A orografía da zona, con vales encaixonados e ríos que multiplican o seu caudal en minutos, converte cada alerta laranxa nun risco certo. Porén, a diferenza entre un susto e unha traxedia márcaa case sempre a prevención. E aí está a clave.

Maquinaria nas rúas e un prazo axustado

Difícil imaxinar 4.000 toneladas. Para facerse unha idea, equivalen ao peso duns 400 camións cargados ao límite. Todo ese material —mestura de terra, troncos, pedras e restos de construcións— debe ser retirado agora nun prazo que se antolla tan ambicioso como necesario. Tragsa mobilizou xa varias pas e camións. Os traballos céntranse, de momento, en despexar os accesos principais e as zonas onde os arrastres acadaron maior altura.

Dende a Deputación apúntase á complexidade administrativa como motivo do retraso no arranque dos labores. A contratación de medios externos, tratándose dunha emerxencia deste calibre, esixe informes, autorizacións e unha coordinación co Concello que non sempre flúe á velocidade que esixen as urxencias. O certo é que os veciños levan días removendo lodo coas súas propias mans, mentres esperaban ver aparecer os vehículos oficiais.

O papel da Deputación e a experiencia de Tragsa

Que sexa Tragsa a encargada da limpeza non sorprende a ninguén que seguise a actualidade de emerxencias en Galicia. A empresa pública, participada pola SEPI e cunha ampla implantación no medio rural, adoita ser a opción preferida polas administracións cando toca actuar rápido e en zonas de difícil acceso. A súa experiencia na retirada de arrastres tras inundacións ou incendios está máis que acreditada noutras comarcas galegas.

Ninguén pon en dúbida a súa capacidade técnica. A cuestión, unha vez máis, é se os quince días anunciados serán suficientes. A ninguén se lle escapa que retirar o lodo é só a primeira parte. Despois virá a reposición de servizos, a reconstrución de infraestruturas danadas e, sobre todo, a axuda a unhas familias que, en moitos casos, carecen de seguro que cubra danos por inundación. Aí é onde o respaldo institucional deberá ir máis alá dunha pa e un camión.