A proposta de financiamento autonómico que o Goberno central puxo sobre a mesa non convence. E non só a Galicia. Segundo adiantou La Voz de Galicia, Asturias e Castela-A Mancha manifestaron tamén o seu rexeitamento ao novo sistema, nun movemento que amplía a fronte de comunidades insatisfeitas. A reunión técnica deste martes entre representantes do Executivo central e dos gobernos autonómicos deixou clara a distancia que separa as posicións. O vindeiro 29 de xullo, no Consello de Política Fiscal e Financeira, tentarase desatascar un modelo que, de momento, xera máis rexeitamentos que adhesións.
Non é un dato menor. Que dúas comunidades gobernadas por partidos distintos ao da Xunta se aliñen coa posición galega indica que o problema non é só de cor política. Asturias, cun executivo socialista, e Castela-A Mancha, tamén en mans do PSOE, comparten as críticas de fondo que xa expresara Galicia. A cifra que se manexa como posible mellora, segundo fontes coñecedoras do proceso, rolda os 1.000 millóns de euros adicionais para a comunidade galega. Pero nin iso parece abondo para pechar un acordo.
Unha fronte común que medra
O certo é que o mapa de alianzas nesta negociación está a reconfigurarse. Galicia foi a primeira en levantar a voz, pero non será a única. Asturias e Castela-A Mancha fixeron saber que o modelo proposto non responde ás necesidades reais dos seus territorios. A coincidencia é relevante: as tres comunidades comparten características demográficas e económicas que as fan especialmente sensibles aos criterios de repartición. Poboación envellecida, dispersión xeográfica e menor peso económico relativo son factores que, segundo os críticos, non quedan suficientemente compensados na proposta do Goberno central.
Aí está a clave do desencontro. O novo modelo de financiamento debe actualizar os criterios de repartición, pero as comunidades que máis perden co sistema actual consideran que os cambios son insuficientes. A sensación de que se perpetúan as desigualdades percorre os corredores das consellerías de Facenda de media ducia de autonomías. E aínda que o Goberno central insiste en que hai marxe para a negociación, a desconfianza instalouse.
O PSdeG pide negociar, pero a Xunta mantense firme
Neste escenario, o líder do PSdeG instou a Xunta a non pechar a porta. Considera que hai marxe para lograr ata 1.000 millóns de euros adicionais para Galicia se se sentan a negociar co Goberno central. Unha postura que contrasta coa firmeza do executivo autonómico, que mantén o seu rexeitamento ao modelo tal como está planteado. A oposición galega ve nesa cifra unha oportunidade que non debería desperdiciarse. Pero a Xunta insiste en que o problema non é de cantidade, senón de principios: o sistema debe ser xusto para todas as comunidades, non só para as que máis poboación teñen.
Difícil atopar un punto intermedio cando as posicións están tan afastadas. O Goberno central defende que a súa proposta é equilibrada e que ten en conta as singularidades de cada territorio. As comunidades críticas, con todo, consideran que os criterios de poboación e riqueza seguen pesando demasiado, en detrimento doutros factores como o envellecemento ou a dispersión. A reunión técnica deste martes non logrou achegar posturas. E o prazo aprema: o Consello de Política Fiscal e Financeira do 29 de xullo preséntase como unha data clave para desbloquear ou enterrar definitivamente a negociación.
Un modelo en cuestión
O novo sistema de financiamento autonómico leva anos no centro do debate político. Cada comunidade defende os seus intereses, e o Goberno central tenta equilibrar unha ecuación complexa. Pero o tempo esgótase. Se non hai acordo no Consello de Política Fiscal e Financeira, o modelo actual seguirá vixente un ano máis. E iso, para moitos, sería un fracaso colectivo.
