Baleas, golfiños e orcas: a avoa Toñi reaparece na costa galega

A Coordinadora para o Estudo dos Mamíferos Mariños (Cemma) certificou este domingo, 30 de agosto, a «alta biodiversidade» da costa galega tras realizar tres embarques participativos simultáneos na Ría de Arousa, a Ría de Vigo e Fisterra. Os avistamentos incluíron baleas, mandas numerosas de golfiños e unha manda de orcas de entre 7 e 8 exemplares. Entre elas, a organización identificou á avoa Toñi, que aínda mostra as feridas abertas do disparo que recibiu hai unhas semanas no sur da Península.

Tres barcos, tres rías, unha mesma xornada de censo

Os embarques desenvolveronse nas proximidades da Ría de Arousa co barco ‘Chasula’; na Ría de Vigo a bordo do ‘Evangelina’; e en Fisterra co ‘A Munís’. Nas dúas primeiras zonas, o golfiño común (‘Delphinus delphis’) achegouse ás embarcacións en mandas numerosas, acompañando a singradura. Un espectáculo que, convén lembrar, forma parte do traballo habitual de censo que a Cemma desprega cada verán.

En Fisterra, ademais da presenza dos golfiños, volvéronse ver dous exemplares de baleas. O biólogo e presidente da Cemma, Alfredo López, explicou que será o material gráfico recollido o que permita confirmar se se trata de novo de baleas azuis, como ocorreu noutras ocasións. A confirmación, polo tanto, queda á espera da análise das imaxes obtidas durante a xornada.

O embarque da Ría de Vigo foi o que deparou a imaxe máis potente do día. As orcas deixáronse ver ao longo da costa da Vela, entre as illas de Ons e Cíes. «Era unha manda de entre 7 e 8 exemplares, un deles un cría», aprecia López a través dun comunicado da organización. A cifra fala por si soa do froiteiro da xornada.

A avoa Toñi, coas feridas aínda abertas

Entre as orcas da manda foi identificada a avoa Toñi, que arrastra as feridas abertas do disparo sufrido hai unhas semanas no sur da Península. Xunto a ela viaxaba o macho Pingu. No momento de finalizar o avistamento, as orcas navegaban en dirección suroeste, segundo completa a Cemma. Que un animal ferido por un disparo siga nadando en manda non deixa de ser un dato agridoce: sobrevive, mais as súas feridas non pechan.

O seguimento de individuos concretos é precisamente o que dá valor científico a estas campañas. Noutros embarques realizados no interior da Ría de Vigo en semanas anteriores, a organización puido comprobar a presenza de arroaces xa coñecidos, con casos moi paradigmáticos. Destaca o arroaz Auxias, decano da Ría e coñecido desde 2004, ou o dunha femia rescatada no seu día en Lourizán, que se achegou ao barco para deixarse identificar.

Embarques estivais: ciencia e concienciación a bordo

Estes embarques forman parte dos que a Cemma convoca habitualmente nos meses de verán. Permiten ás persoas interesadas participar nunha xornada de censo de cetáceos e en tarefas de identificación de individuos. En relación coas expedicións deste domingo, nos próximos días e grazas ao material gráfico obtido, poderán identificarse as orcas avistadas. Non é menor o dato: cada foto suma fichas a un catálogo que se construíu durante décadas.

A organización subliña que todas estas campañas permiten coñecer a biodiversidade de Galicia e a importancia da costa dentro do ecosistema mariño. «Con estas campañas aumentamos a concienciación sobre a necesidade de coidar o medio ambiente e obtemos información moi valiosa para o futuro da costa galega e dos cetáceos», conclúe López. Aí está a clave dun modelo que combina ciencia cidadá e conservación.