Basura en la calle y tensión en Vigo

Centos de traballadores do servizo de recollida de lixo de Vigo, empregados de FCC, concentráronse este luns na praza do Rei para esixir ao goberno local que intervira na negociación do novo convenio colectivo. A greve indefinida, que comezou o domingo, xa acumula dúas xornadas sen recollida en boa parte da cidade. Cálculase que cada día quedan nas rúas arredor de 250 toneladas de lixo, unha cifra que comeza a notarse en contedores desbordados dende O Vao ata A Xunqueira. O conflito, centrado na xubilación parcial e no salario, paraliza un servizo esencial no pleno mes de maio.

Os feitos

Sobre as 11.00 horas, os traballadores, moitos con mono azul e guantes de traballo, encheron a praza do Rei con bengalas, petardos e pancartas que dicían “Lixo en loita, alcalde escoita”. Era a segunda xornada de greve indefinida tras un mes de negociacións estancadas con FCC, a concesionaria do servizo dende hai anos. O presidente do comité de empresa e do comité de greve, Suso Diz, da CIG, denunciou que a empresa lles esixiu renunciar á xubilación parcial como condición previa para seguir negociando. “Un chantaxe inaceptable”, calificouno ante os medios, rodeado de compañeiros que coreaban “non nos van a calar”.

A xubilación parcial, que permite aos traballadores retirarse aos 63 anos con prestacións completas, está en vigor no sector dende hai máis de dúas décadas. “Somos xente que traballa ao aire libre, con turnos rotativos, en contacto directo con residuos perigosos. Non é un capricho, é unha compensación xusta”, asegurou Diz. A empresa, pola súa parte, ofrecíu un incremento salarial do 5% en catro anos: 0% en 2026, 1,5% en 2027 e 2028, e 2% en 2029, sen cláusula de revisión polo IPC. Os sindicatos CIG, CC.OO. e USO rexeitan a proposta: “Con unha inflación prevista do 4% só este ano, perderíamos poder adquisitivo dende o principio”.

Os servizos mínimos, fixados polo Concello, cubren hospitais, centros escolares, mercados e zonas céntricas. Pero fóra deses puntos, a acumulación é evidente. En barrios como Coia, Bembrive ou O Castro, os veciños xa denuncian malos olores e presenza de roedores. Fontes municipais admiten que se o conflito se prolonga, “haberá consecuencias sanitarias”. O seguimento da protesta ronda o 100% entre o persoal operario, segundo os sindicatos. Son cerca de 600 traballadores en total, incluíndo administrativos.

Contexto e antecedentes

Non é a primeira vez que o servizo de limpeza viaria crúe en Vigo. En 2018, unha mobilización similar por condicións laborais obrigou ao goberno local a mediar entre FCC e os empregados. Entón, o conflito resolvérase en tres semanas cun aumento salarial do 3% anual e a ratificación da xubilación parcial. Convén lembrar que FCC, filial de ACS, xestiona servizos similares en máis de 20 cidades españolas, e en varias houbo tensións recentes. En A Coruña, en 2024, houbo unha protesta de tres días por atrasos no pagamento de dietas. A ninguén se lle escapa que o sector está envellecendo e que reter persoal cualificado se converteu en clave.

A concesión actual en Vigo vence en 2027. O certo é que o Concello xa advirtió que no próximo concurso se esixirán melloras nas condicións laborais como criterio de adjudicación. Pero mentres tanto, o contrato vixente segue nas mans da FCC. Difícil ignorar que o atraso ao renovar este tipo de cláusulas sociais alimenta a desconfianza. “Non se trata só de salarios. Trátase de dignidade”, dixo un traballador que non quixo dar o seu nome mentres apagaba unha bengala nun charco de auga. A cifra fala por si soa: dende 2015, o custo da vida subiu un 32%, segundo o INE. E os salarios, non.