No corazón da provincia de Ourense, o concello de Beariz garda un segredo baixo os seus prados e bosques. Lonxe de ser unha simple paisaxe de brañas e montañas, o subsolo desta comarca alberga unha intricada rede de galerías que durante décadas foron o motor económico da zona. A extracción de estaño quedou gravada a lume na memoria colectiva. Hoxe, máis de medio século despois do cesamento da actividade principal, a terra dorme. Pero o soño, inevitablemente, esperta preguntas sobre o futuro.
Unha paisaxe furada pola historia industrial
Camiñar polos arredores de Beariz é facelo sobre un terreo que conserva as cicatrices do seu pasado. As entradas ás minas, na súa maioría tapiadas ou cubertas pola maleza, confúndense co monte. Son as testemuñas mudas dunha época na que o mineral extraído das profundidades era sinónimo de progreso e sustento. Os veciños da zona falan daquel tempo cunha mestura de orgullo e nostalxia que resulta comprensible: o traballo era duro, case titánico, e realizábase en condicións extremas, pero representaba a supervivencia nun rural que ofrecía escasas alternativas laborais.
A memoria colectiva retén o esforzo, o ruído dos barrenos e a escuridade das galerías. Quen empuñou as ferramentas naquelas explotacións sabía que o seu esforzo sustentaba familias enteiras. Agora, ese saber facer ancestral e aquela cultura mineira corren o risco de diluírse se non se poñen en valor para as xeracións vindeiras. O simple recordo non abonda; precísase unha ollada cara adiante que decida que facer con ese legado subterráneo.
A encrucillada entre o desenvolvemento estratéxico e a conservación
Beariz non representa un caso illado no contexto galego. A minería metálica viviu un auxe durante o século XX en diversas comarcas da comunidade, decaendo despois pola competencia internacional e os cambios nos mercados. Sen embargo, o contexto xeopolítico actual volveu poñer o foco sobre os xacementos de minerais estratéxicos. O estaño, o wolframio ou o coltán son hoxe materias primas cobizadas para a fabricación de compoñentes electrónicos e para a chamada transición enerxética.
Ante esta perspectiva, a pregunta flota no aire do concello ourensán: ¿pode regresar a industria extractiva a Beariz? A posibilidade dunha reapertura xera un debate complexo. Para uns, representaría a chegada de emprego de calidade e unha ferramenta eficaz contra a despoboación que azouta o interior de Galicia. Unha inxección de vida para un rural que a miúdo agoniza. Para outros, o recordo do impacto ambiental e a transformación radical da paisaxe xeran un escepticismo profundo. A balanza entre o desenvolvemento económico e a conservación da contorna natural é, quizais, o dilema máis acuciante ao que se enfronta a comunidade.
Non existen decisións firmes sobre a mesa, só o runrún dunha posibilidade que vai e vén cos vaivéns do mercado internacional. Mentres tanto, Beariz asiste a este pulso desde a atalaia do seu silencio mineiro, convertido involuntariamente en símbolo da dicotomía entre o progreso industrial e a preservación do hábitat.
O valor intanxible da herdanza subterránea
Máis aló do debate extractivo, o pasado mineiro de Beariz encerra un valor incalculable como patrimonio histórico, xeolóxico e etnográfico. As galerías, as bocaminas, as entulleiras e as ferramentas abandonadas forman parte dun ecosistema cultural único que merece ser estudado e protexido. Noutras rexións de España e de Europa, antigas explotacións mineiras reconvertéronse con éxito en museos, centros de interpretación e rutas de turismo activo, xerando riqueza sen necesidade de volver perforar o terreo.
A idea de transformar o legado mineiro de Beariz nun recurso turístico sostible non é unha quimera.
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.