Brócoli nos comedores escolares galegos: a revolución verde

Nos comedores escolares de Galicia estase a vivir unha transformación silenciosa. Pratos que antes xeraban xestos de desagrado entre os máis pequenos, como o brócoli fervido, agora fanse un oco nas bandexas cun éxito inesperado. Pero, como conseguiu unha verdura tan denostada gañar un lugar no menú favorito dos nenos? A resposta, lonxe de ser sinxela, combina innovación culinaria, pedagoxía e unha aposta institucional pola alimentación saudable.

Cada mediodía, milleiros de escolares galegos sentan en longas mesas de formica, culler na man, dispostos a afrontar o menú diario. Ata hai pouco, a escena era previsible: verduras relegadas a un recuncho do prato, nenos negociando coas monitoras, o clásico troco de brócoli por unha croqueta. Pero esa imaxe está a cambiar. Agora, o brócoli sérvese salteado, en cremas, mesmo en orixinais hamburguesas vexetais. E, sorprendentemente, desaparece do prato a bo ritmo.

A presión da saúde pública e o xiro nas cociñas

Difícil atopar un municipio galego onde a preocupación pola obesidade infantil non chegase aos despachos. Os últimos informes do Sergas advirten dun incremento do sobrepeso entre os menores, con cifras que superan o 30% nalgúns concellos do sur de Pontevedra. A cifra fala por si soa. Ante este panorama, as autoridades educativas e sanitarias quixeron reaccionar. Así o confirma un alto cargo municipal: “O comedor escolar é un dos poucos lugares onde podemos garantir un menú equilibrado a todos os nenos, independentemente do seu entorno familiar”.

Ese cambio de mentalidade calou tamén nas empresas que xestionan os menús escolares. Abonda con mirar as cociñas centrais en polígonos como o de Sabón ou o de O Ceao: chefs contratados para deseñar receitas atractivas, provedores locais de verduras frescas, obradoiros de cociña para o persoal de comedor. Rematou o brócoli cocido sen máis. Agora escóndese en salsas, rebózase lixeiramente, mestúrase con arroz e queixo galego. A diferenza nótase no padal e na actitude dos nenos.

Educación alimentaria desde a infancia

Quen pense que a clave está só na cociña, equivócase. A revolución do brócoli apóiase tamén nas aulas e nos corredores. No colexio de Vilalba, por exemplo, as mestras de infantil organizan xogos e contos onde o protagonista é un “superbrócoli” que dá enerxía para xogar ao fútbol ou aprender matemáticas. “Se o ven como algo divertido, pídeno no prato”, sinala unha responsable educativa.

Na comarca do Salnés, a horta escolar converteuse nunha ferramenta esencial. Os propios nenos sementan, regan e recollen os ramiños verdes, que logo ven transformados en pratos de comedor. Un círculo virtuoso que, segundo fontes municipais, multiplicou o consumo de verduras en apenas dous cursos. Non é menor o dato: varios centros pasaron de apenas un 10% de pratos rematados a máis do 70% en receitas onde o brócoli é protagonista.

O papel das familias e a resistencia inicial

Poucas veces se consegue un cambio de hábitos se non hai implicación familiar. Aí está a clave. Ao principio, as asociacións de nais e pais amosaron escepticismo. Algúns temían que os nenos rexeitasen o menú e pasasen fame. Porén, tras varias reunións e degustacións, a maioría acabou apoiando o proxecto. O intercambio de receitas nos grupos de WhatsApp é xa habitual: “Como facedes o brócoli para que o coman sen protestar?”, preguntan algunhas nais con resignada esperanza.

A resistencia inicial dos escolares, pola súa banda, foise desinflando a base de paciencia, xogos e unha chisca de psicoloxía. Un monitor de comedor resume a estratexia: “Non se obriga, pero invítase a probar. E cando ven comer aos compañeiros, acaban animándose”. A presión do grupo, unha ve