O proxecto europeo Coblages, iniciado en 2023 e no que participan universidades de Portugal, Turquía, Romanía e España, presentou unha metodoloxía de aprendizaxe interxeracional deseñada para o ensino superior co obxectivo de preparar ao alumnado fronte a unha sociedade cada vez máis envellecida. O traballo desenvolveuse durante tres anos e implementouse en obradoiros prácticos en cada país participante, entre eles actividades celebradas en Galicia e en Ourense. A iniciativa busca facilitar a cooperación entre mozos e persoas maiores de máis de 60 anos, implicando profesorado, xestores comunitarios e estudantes.
Na Universidade de Vigo participou un equipo da Facultade de Educación e Traballo Social coordinado por Xosé Manuel Cid, que contou coa participación de Jesús Deibe Fernández Simo, Esther Pérez, Miguel Ángel Vázquez e Santiago Abal. O grupo centrouse en adaptar e probar a proposta metodolóxica no contexto galego, artellando actividades que permitisen o diálogo e o intercambio real entre xeracións. Segundo os responsables, a iniciativa partiu da constatación dunha diminución nos espazos de encontro entre idades e do reto demográfico ao que se enfronta a sociedade europea.
A metodoloxía construída por Coblages combina técnicas participativas e comunitarias: identificación de problemas emerxentes no contorno local, traballo con historias de vida e elaboración de mapas conceptuais para conectar saberes. Estes instrumentos probáronse en obradoiros que pretendían ser non só formativos senón tamén xeradores de solucións prácticas a retos sociais. Cada socio adaptou as sesións á súa realidade cultural e organizativa, o que permitiu avaliar a flexibilidade do enfoque.
En Galicia, os obradoiros celebráronse en Ourense e contaron coa implicación de alumnado vinculado ao proxecto e de persoas maiores de distintas asociacións. Organizáronse catro grupos de debate: un integrado por membros do Coro Universitario do Campus de Ourense de diversas idades; dous desenvolvidos na Asociación de Familiares de Enfermos de Alzheimer AFAOR; e outro no CDR O Viso de Lodoselo. Estas actividades ofreceron un marco para que estudantes e maiores traballasen conxuntamente en problemas concretos e compartisen experiencias persoais relevantes.
Vincula mozos e maiores para mellorar a convivencia
Os promotores de Coblages subliñan que a iniciativa pretende que a universidade deixe de ser un espazo illado para se converter nun axente activo na comunidade, capaz de promover aprendizaxes bidireccionais. Para Xosé Manuel Cid, un dos impulsores, unha premisa central foi recoñecer que “a calquera idade existen opinións válidas” e que esa pluralidade pode contribuír a resolver problemas colectivos. A metodoloxía enfatiza o respecto polos saberes das persoas maiores e a capacidade da mocidade para innovar, combinando ambas perspectivas en proxectos compartidos.
O proxecto plantea ademais que a formación superior incorpore competencias específicas para abordar o envellecemento poboacional, desde a sensibilidade social ata técnicas de mediación interxeracional. No documento final, os socios recomendan que o profesorado e os xestores comunitarios reciban formación previa para facilitar encontros produtivos e equilibrados entre grupos de distintas idades. A experiencia práctica nos obradoiros serviu para identificar recursos, obstáculos e boas prácticas que agora se recollen na proposta metodolóxica.
Máis alá das aulas, Coblages aspira a servir de modelo replicable noutras universidades e en distintas comunidades locais de Europa, facilitando alianzas entre centros académicos e entidades sociais. A diversidade de contextos entre os países participantes permitiu comprobar a transferibilidade das a
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.