Cando o Camiño se detén: unha peregrina, unha parada cardíaca e unha reacción en cadea

O Camiño de Santiago volve poñer sobre a mesa unha realidade que as estatísticas de peregrinacións raramente reflicten: miles de persoas de todas as idades e condicións físicas percorren cada ano unha rota esixente, e o seu corpo ás veces non responde como esperan. Así ocorreu este sábado en Sarria, onde unha muller duns 50 anos sufriu unha parada cardiorrespiratoria mentres camiñaba a rota xacobea.

A circunstancia máis destacable do suceso non foi unicamente a emerxencia en si, senón a resposta inmediata que se xerou ao redor da afectada. Entre quen camiñaban con ela —estaba acompañada doutras persoas, incluído o seu home— atopábanse dúas sanitarias que tamén facían o Camiño como peregrinas. Ambas iniciaron de inmediato as manobras de reanimación cardiopulmonar, gañando os minutos que marcan a diferenza neste tipo de paradas.

Unha cadea de asistencia que funcionou

O aviso chegou rapidamente ao 112 e ao 061, e desde o servizo de emerxencias activouse o dispositivo de salvamento. Os primeiros efectivos en chegar ao punto do suceso, situado na parroquia de Belante sobre as dez da mañá, foron os do parque de Sarria, que continuaron coas labores de reanimación ata que se incorporaron máis medios ao operativo.

O desenlace, aínda que delicado, puido ser moito peor. Os sanitarios conseguiron estabilizar a muller, que foi trasladada en helicóptero en estado grave ao complexo hospitalario de Santiago de Compostela. ¿A razón de non levala ao hospital de Lugo, máis próximo en distancia por estrada? A orografía do terreo impediu que a aeronave puidera aterrar na capital lucense, un detalle que ilustra as dificultades loxísticas das evacuacións urxentes en zonas rurais.

Sarria, punto de partida e punto de risco

A localidade sarriana é un dos grandes focos de partida do Camiño Francés, xa que desde alí é posible completar os últimos 100 quilómetros esixidos para obter a Compostela. Isto significa que a vila recibe unha afluencia constante de camiñantes que, en moitos casos, inician a marcha sen unha preparación física previa adecuada, un factor de risco ben coñecido entre quen traballan na asistencia sanitaria da zona.

O episodio deste sábado demostra tamén a importancia de que os itinerarios xacobeos conten con cobertura de emerxencia eficaz e de que a poboación, ou incluso os propios peregrinos, saiban actuar ante unha urxencia. O feito de que dúas profesionais sanitarias viaxaran entre o grupo de camiñantes resultou decisivo, aínda que a realidade é que non sempre haberá unha persoa formada en RCP no momento e o lugar adecuados.

Ao peche desta información, a muller permanecía ingresada no hospital compostelán, a onde foi trasladada con prognóstico grave. O suceso deixa como balance un dispositivo de emerxencia que respondeu con rapidez e unha coincidencia providencial no punto exacto do Camiño onde se produciu o colapso. Queda a lección, tan sinxela como necesaria: o Camiño é para moitos unha experiencia transformadora, pero escoita o propio corpo e saber que, a poucos pasos de calquera tramo, pode bastar un teléfono e unhas mans que saiban facer compresións para salvar unha vida.