Dúas mortas e dous nenos feridos por riada e deslizamento de terras en Valdueza (Ponferrada)

Dúas mulleres perderon a vida e dous menores resultaron feridos este sábado en Manzanedo de Valdueza, unha localidade do concello de Ponferrada, no Bierzo, tras unha riada seguida dun deslizamento de terras que se desencadeou pouco despois das sete e media da tarde. Os equipos de emerxencia seguían a traballar sobre o terreo avanzada a noite, coa busca de persoas desaparecidas aínda aberta.

Unha tarde de agosto que se torceu ás 19.30

Todo ocorreu moi deprisa. A riada baixou sobre esta pedanía do suroeste do termo municipal ponferradino pasadas as 19.30, e a auga non chegou soa: unha masa de terra desprendeuse a continuación, cun balance que ao fío da noite xa incluía dúas vítimas mortais e dous nenos feridos. O seu grao de gravidade non trascendera ao peche desta información, actualizada ás 22.42.

Varias chamadas telefónicas avisaron case á vez do que estaba a ocorrer. As primeiras imaxes difundidas do suceso amosan varios vehículos afectados pola corrente, detalle que dá idea da forza coa que a auga alcanzou a zona. E que unha riada e un deslizamento figuren no mesmo parte non é casual: cando a auga satura as ladeiras dun val estreito, convérteas en terreo inestable. A ninguén se lle escapa o que iso significa para quen vive xusto debaixo.

Bombeiros, tres policías e apoio psicolóxico

O despregue foi inmediato. Ao aviso acudiron os Bombeiros de Ponferrada, a Policía Nacional, a Policía Local ponferradina, o Centro Coordinador de Emerxencias da Xunta de Castela e León e o Grupo de Intervención Psicolóxica en Desastres e Emerxencias (Gripde). Cinco corpos e servizos mobilizados en paralelo, coa capital berciana como base natural de operacións.

Non é menor o dato da presenza do equipo psicolóxico. A súa función, en catástrofes con vítimas, falecidos ou desaparecidos, é acompañar feridos e allegados nas peores horas; que se sume ao dispositivo desde o primeiro momento retrata a magnitude do golpe que recibiu esta pequena localidade de montaña.

Sobre o terreo, os traballos concéntranse en dúas frentes claras: localizar as persoas desaparecidas e prestar asistencia aos feridos. O certo é que a información dispoñible procede dunha noite aínda en curso, e en circunstancias así os partes poden cambiar en minutos. A incerteza, esta madrugada, é case tan dura como o parte inicial.

Valdueza, un val berciano con Galicia á volta da esquina

Convén recordar, para quen non coñeza a zona, onde ocorreu a traxedia. Manzanedo de Valdueza é unha das pedanías dispersas polo val de Valdueza, un territorio de montaña ao suroeste de Ponferrada, camiño da Cabrera e a un paso da provincia de Ourense. Aldeas pequenas, camiños torcidos, unha xeografía esculpida pola auga durante séculos.

As augas deste val acaban no Sil, o río que vertebra o Bierzo e que logo entra en Galicia para pasar por Ourense e entregar o seu caudal ao Miño. Non se trata dunha simple curiosidade xeográfica: o Bierzo é terra de vínculos profundos con Galicia, coa que comparte historia, tránsitos e, en boa parte da súa metade occidental, lingua. O que pasa en Valdueza nunca lle resulta alleo ao outro lado do límite provincial.

Difícil atopar un escenario máis vulnerable ante unha crecida súbita. Os vales encaixados concentran a violencia da auga, e os núcleos diseminados, con pouca poboación e lonxe dos grandes servizos, dependen de dispositivos que ás veces deben percorrer quilómetros de estrada complicada para chegar. Que todo ese aparato se activase en minutos esta tarde é, nun día moi negro, a mellor nova dispoñible.