O 25% das cafeterías escolares galegas pecha polo novo modelo de alimentación

A normativa de comedores saudables que entrou en vigor o pasado mes de abril está a deixar unha estela de peches nos centros educativos galegos. Segundo adiantou La Voz de Galicia, case medio cento de cantinas escolares renunciaron xa á súa concesión. Un dato que convida á reflexión: das 200 cafeterías asociadas a institutos e colexios da comunidade, 47 pecharon. Exactamente unha de cada catro.

A Consellería de Educación manexa estas cifras coa preocupación de quen ve como unha medida pensada para mellorar a saúde infantil remata por dinamitar un servizo que moitos centros consideraban indispensable. O certo é que a reformulación obrigatoria da oferta alimentaria foi o detonante. Desde abril, os menús das cantinas tivéronse que adaptar a uns criterios nutricionais moito máis estritos. E aí comezaron os problemas.

Un modelo que non encaixa coas contas

A ninguén se lle escapa que as cafeterías escolares funcionaban, en boa medida, grazas á venda de produtos que agora están prohibidos ou severamente restrinxidos. Repostería industrial, refrescos azucrados, aperitivos procesados… Todo iso forma parte do pasado. A nova normativa esixe froita, lácteos sen azucres engadidos, bocadillos de pan integral e auga como bebida principal.

O problema é que ese xiro cara ao saudable non sempre casa coa economía dos concesionarios. As marxes estreiñense. Os alumnos, afeitos a outro tipo de produtos, deixan de comprar. E os empresarios, ante a perspectiva de traballar con perdas ou con beneficios mínimos, prefiren renunciar. Demasiado tempo arrastrando unha concesión que xa non dá para vivir.

Os datos da Consellería reflicten que a maioría das renuncias se concentraron nas últimas semanas. Un goteo constante que levou a moitos centros a quedarse sen servizo de cafetería xusto cando se achega o final do curso. A situación é especialmente delicada naqueles institutos onde a cantina non só servía alimentos, senón que funcionaba como punto de encontro para o alumnado durante os recreos e os tempos de espera.

O impacto nos centros educativos

Non é menor o dato de que esta crise afecta sobre todo aos institutos de secundaria. Nos colexios de primaria, os comedores escolares —xestionados directamente pola Xunta ou por empresas de catering— seguiron funcionando con normalidade. Pero as cafeterías, eses espazos máis informais onde os adolescentes compran o bocadillo do recreo ou o pequeno almorzo de media mañá, están a desaparecer a un ritmo alarmante.

Na provincia da Coruña, onde se concentra o maior número de centros educativos de Galicia, a incidencia foi notable. Tamén en Pontevedra e, en menor medida, nas provincias de Lugo e Ourense. A Consellería de Educación confirmou que está a recibir comunicacións dos equipos directivos preocupados pola situación. Algúns centros tiveron que habilitar espazos alternativos para que os alumnos poidan consumir os alimentos que traen da casa, ante a falta dun servizo de cafetería operativo.

Convén lembrar que a normativa de comedores saudables non é un capricho autonómico. Forma parte dunha estratexia máis ampla da Unión Europea para combater a obesidade infantil e promover hábitos alimentarios adecuados desde idades temperás. Galicia foi unha das comunidades que máis rápido adaptou a súa lexislación a esas directrices. Agora, porén, atópase cos efectos non desexados dunha medida que, en teoría, perseguía un fin loábel.