O legado urbano dunha efeméride histórica: así transformou o bimilenario a cidade de Lugo

Medio século despois, as pegadas daquela celebración seguen marcando o paisaxe urbano da capital lucense

Cando se cumpren cinco décadas dese verán de 1976, é inevitable preguntarse até que punto unha celebración pode cambiar o rumbo dunha cidade. No caso de Lugo, a resposta é clara: o bimilenario de Lucus Augusti non foi simplemente unha festa conmemorativa, senón o catalizador dunha transformación que aínda hoxe define o aspecto de numerosos espazos públicos.

A visita dos entón monarcas Juan Carlos I e Sofía, ocorrida o 29 de xullo de 1976, serviu como escusa perfecta para impulsar obras que levaban anos sendo necesarias. Non se tratou unicamente dun xesto protocolario, senón da oportunidade que as autoridades locais aproveitaron para modernizar a cidade e deixar un recordo tangible daquela efeméride.

A creación dun novo espazo urbano como símbolo permanente

Un dos legados máis visibles daquela acontecemento é a actual Praza do Rei, un espazo que hoxe forma parte do día a día dos lucenses pero que non existiría sen o impulso do bimilenario. Situada estratexicamente entre a avenida de Madrid e a rúa Ramón Ferreiro, esta praza converteuse no punto de encontro entre a cidade consolidada e a súa expansión moderna.

A fonte que preside este lugar foi financiada con cargo aos orzamentos do Estado, e o seu nome non é casual: quixo deixarse constancia permanente da visita real. Cincuenta anos despois, segue sendo un punto de referencia para quen transita por esa zona da cidade.

Este tipo de actuacións urbanísticas respondían a unha lóxica que iba máis aló da simple conmemoración. A cidade experimentaba entón un momento de crecemento demográfico e económico, e a celebración do bimilenario proporcionou o argumento perfecto para acelerar proxectos que, doutro modo, poderían ter tardado anos en materializarse.

Unha tradición de visitas ilustres que marcou o calleiro

A presenza dos monarcas en Lugo non foi un feito illado na historia da cidade. Quen coñece ben o desenvolvemento da capital lucense lembra que existiu unha longa tradición de recepcións a personalidades relevantes, dende Mariana de Neoburgo no século XVII ata Alfonso XII e Alfonso XIII en épocas máis recentes.

Cada unha destas visitas deixou a súa pegada no nomenclátor urbano, en forma de rúas, prazas ou monumentos que perpetúan a memoria daqueles acontecementos. A chegada de Juan Carlos I e Sofía non foi unha excepción, e o seu paso pola cidade quedou gravado non só na fonte da Praza do Rei, senón tamén no imaxinario colectivo de varias xeracións de lucenses.

Resulta curioso observar como Lugo exerceu historicamente unha atracción especial sobre figuras do poder. Incluso o pretendente británico Xacobo III residiu durante un tempo na cidade, e os futuros presidentes estadounidenses John Adams e o seu fillo John Quincy Adams tamén recalaron en terras lucenses durante as súas viaxes por Europa.

O patrimonio como motor de desenvolvemento urbano

Máis aló das anécdotas históricas, o certo é que a celebración do bimilenario serviu para poñer en valor un patrimonio que ata entón non recibía a atención que merecía. A muralla romana, as termas ou a propia configuración urbana de orixe romana foron obxecto dunha mirada renovada que contribuiu á súa conservación e difusión.

As obras promovidas con motivo da efeméride non se limitaron a crear novos espazos, senón que tamén incluíron actuacións de rehabilitación e posta a punto de elementos patrimoniais xa existentes. A cidade engalanouse para a ocasión e este esforzo por mellorar o seu aspecto tivo consecuencias duradeiras.

A transformación de Lugo durante aqueles anos non pode entenderse sen ter en conta o contexto político e social de…