O legado urbano dunha efeméride histórica: así transformou o bimilenario a cidade de Lugo

Medio século despois, as pegadas daquela celebración seguen marcando a paisaxe urbana da capital lucense

Cando se cumpren cinco décadas daquel verán de 1976, resulta inevitable preguntarse ata que punto unha celebración pode cambiar o rumbo dunha cidade. No caso de Lugo, a resposta é clara: o bimilenario de Lucus Augusti non foi simplemente unha festa conmemorativa, senón o catalizador dunha transformación que aínda hoxe define o aspecto de numerosos espazos públicos.

A visita daquela altura dos monarcas Xoán Carlos I e Sofía, acontecida o 29 de xullo de 1976, serviu como coartada perfecta para impulsar obras que levaban anos sendo necesarias. Non se tratou unicamente dun xesto protocolario, senón da oportunidade que as autoridades locais aproveitaron para modernizar a cidade e deixar un recordo tanxíbel daquela efeméride.

A creación dun novo espazo urbano como símbolo permanente

Un dos legados máis visíbeis daquel acontecemento é a actual Praza do Rei, un espazo que hoxe forma parte do día a día dos lucenses pero que non existiría sen o impulso do bimilenario. Situada estratexicamente entre a avenida de Madrid e a rúa Ramón Ferreiro, esta praza converteuse no punto de encontro entre a cidade consolidada e a súa expansión moderna.

A fonte que preside este lugar foi financiada con cargo aos orzamentos do Estado, e o seu nome non é casual: quíxose deixar constancia permanente da visita real. Cincuenta anos despois, segue sendo un punto de referencia para quen transitan por esa zona da cidade.

Este tipo de actuacións urbanísticas respondían a unha lóxica que ía máis alá da simple conmemoración. A cidade experimentaba daquela un momento de crecemento demográfico e económico, e a celebración do bimilenario proporcionou o argumento perfecto para acelerar proxectos que, doutro modo, poderían ter tardado anos en materializarse.

Unha tradición de visitas ilustres que marcou o callejero

A presenza dos monarcas en Lugo non foi un feito illado na historia da cidade. Quen coñecen ben o devenir da capital lucense recordan que existiu unha longa tradición de recibimentos a personalidades relevantes, desde Mariana de Neoburgo no século XVII ata Afonso XII e Afonso XIII en épocas máis recentes.

Cada unha destas visitas deixou a súa pegada no nomenclátor urbano, en forma de rúas, prazas ou monumentos que perpetúan a memoria daqueles acontecementos. A chegada de Xoán Carlos I e Sofía non foi unha excepción, e o seu paso pola cidade quedou gravado non só na fonte da Praza do Rei, senón tamén no imaxinario colectivo de varias xeracións de lucenses.

Resulta curioso observar como Lugo exerceu historicamente unha atracción especial sobre figuras do poder. Incluso o pretendente británico Xacobe III residiu durante un tempo na cidade, e os futuros presidentes norteamericanos John Adams e o seu fillo John Quincy Adams tamén recalaron en terras lucenses durante as súas viaxes por Europa.

O patrimonio como motor de desenvolvemento urbano

Máis alá das anécdotas históricas, o certo é que a celebración do bimilenario serviu para poñer en valor un patrimonio que ata entón non recibía a atención que merecía. A muralla romana, as termas ou a propia configuración urbana de orixe romana foron obxecto dunha renovada ollada que contribuíu á súa conservación e difusión.

As obras impulsadas con motivo da efeméride non se limitaron á creación de novos espazos, senón que tamén incluíron actuacións de rehabili