Casi un centenar de persoas perderon a vida en Galicia desde o pasado mes de xuño como consecuencia directa das altas temperaturas. Un xullo que avanza implacable, sumado a un xuño que xa foi extraordinariamente cálido, está castigando duramente á comunidade. A nivel estatal, a traxedia escala de maneira alarmante e o cómputo global de falecementos atribuíbles a este fenómeno supera xa o millar de vítimas mortais en toda España.
A ninguén se lle escapa que as ondas de calor deixaron de ser unha simple anomalía estival para converterse nun problema de saúde pública de primeira orde. Os datos oficiais revelan unha realidade crúa: nos primeiros días do mes en curso rexistráronse seis mortes na comunidade autónoma. Se a isto lle sumamos as 88 defuncións computadas durante o mes anterior, o balance estremece. Demasiadas familias rotas por un inimigo invisible e silencioso.
Detrás destes números atópase o Sistema de Monitorización da Mortalidade Diaria, coñecido polas súas siglas como MoMo. Trátase dunha ferramenta clave xestionada polo Instituto de Saúde Carlos III, encargada de seguir de preto o impacto letal dos termómetros desbocados. Este mecanismo de vixilancia epidemiolóxica eleva os falecementos rexistrados en todo o territorio nacional durante xuño á escalofriante cifra de 937, engadindo, ademais, outros 153 decesos nos primeiros compases de xullo.
A trampa das enfermidades previas e o estrés térmico
Analizando a metodoloxía destes rexistros, convén recordar que o sistema non contabiliza unicamente os falecidos por un golpe de calor directo ou unha insolación severa. A calor extrema actúa como un catalizador letal para patoloxías previas. Fontes do ámbito sanitario explican que a vixilancia céntrase no agravamento doutras enfermidades subxacentes que sofre o paciente.
Difícil é rastrexar de maneira inmediata cada un destes decesos nos partes de urxencias hospitalarias. As altas temperaturas descompensan de forma severa doenzas fundamentalmente cardiovasculares, respiratorias ou renais. O organismo humano, sometido a un estrés térmico prolongado, debe realizar un sobreesforzo que, en moitos casos, acaba provocando o colapso de órganos vitais. A cifra de afectados fala por si soa.
É aquí onde radica o valor do sistema de monitorización, que non fai outra cousa que estimar o exceso de defuncións. Para lograr esta precisión, o método compara as mortes observadas nun territorio e período concretos fronte ás que cabería esperar en condicións meteorolóxicas normais. Abonda con mirar este cruzamento de datos para detectar o desequilibrio e illar o exceso de mortalidade que é directamente imputable aos episodios de temperaturas anormais para a época.
Aire africano e asfixia térmica na provincia de Lugo
Mentres tanto, a xeografía galega sofre as embestidas dunha masa de aire africano que mantén a rexión baixo un auténtico asedio climático. O avance do anticiclón trae consigo termómetros desbocados que sitúan a máis de cincuenta concellos da provincia de Lugo en alerta vermella este mesmo domingo. A situación é de máxima preocupación para as autoridades municipais e de emerxencias.
Curiosamente, a orografía e a dinámica de ventos fan de escudo natural para unha pequena porción do territorio galego. Poucas veces se viu un mapa de risco tan desigual dentro dunha mesma comunidade. De toda Galicia, unicamente se libra por agora deste inferno térmico a comarca de A Mariña. O resto de municipios lucenses e galegos permanecen atenazados polas altas presións e a calor asfixiante.
Unha contabilidade provisional en constante recálculo
Quen confíe en que estas estatísticas son definitivas, inamovibles e estáticas equivócase por completo. As ferramentas de saúde pública operan cunha marxe de erro temporal notabl
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.