Un auto xudicial que ordena o derrubo do complexo de talasoterapia situado en Oia reabriu unha vella ferida para o municipio: máis de 20 anos de pleitos, licenzas anuladas por edificar en solo rústico e a ameaza real de que as arcas locais se quebren. A situación, que afecta a un ben inseparable do paisaxe turístico da Ría de Vigo, pon no centro do debate a responsabilidade administrativa, o destino das axudas públicas e os empregos vinculados ao sector.

O fallo e as consecuencias inmediatas

Segundo o último movemento xudicial, activouse a execución dunha sentenza que obriga á demolición do complexo coñecido como Talaso, levantado en solo considerado rústico e polo tanto sen a cobertura urbanística que permitiría a súa legalización. As licenzas municipais coas que chegou a funcionar foron anuladas en procesos posteriores, e agora o Concello afronta as consecuencias prácticas desa concesión administrativa.

Desde o Concello de Oia —cuxo nome figura como responsable nos expedientes de concesión— lanzouse unha advertencia pública sobre o impacto económico que suporá a execución: non só os custos directos asociados ao derrubo, senón a posible devolución de subvencións e, o maior problema, a paralización dunha actividade que desde hai anos xeraba emprego e movemento nunha comarca con forte dependencia do turismo e dos servizos.

En 1999 o proxecto recibiu axudas públicas por un importe que ascende a 3,9 millóns de euros, unha cifra que desde entón alimentou controversias sobre a idoneidade e o control deses fondos. Á falta de confirmación oficial sobre se hai reclamacións actuais sobre ese montante, fontes municipais recoñecen que a súa execución podería implicar reclamacións administrativas ou xudiciais contra o propio Concello se se entende que a concesión foi irregular.

«A alcaldesa advirte da bancarrota e da perda de postos de traballo na zona»

Un pleito longo: antecedentes e danos colaterais

O caso leva máis de dúas décadas nos tribunais, unha trama que combina urbanismo, turismo, axudas públicas e a fraxilidade da normativa sobre solo rústico nos concellos costeiros. Non é a primeira vez que en Galicia proxectos hoteleiros e turísticos levantan litigios por asentarse en solo non urbanizable; Oia converteuse nun dos exemplos máis prolongados e mediáticos desa problemática.

O emprazamento do complexo, moi cerca do Mosteiro de Santa María de Oia e de zonas de alto valor paisaxístico, amplificou as críticas cidadás e das asociacións conservacionistas. Para un concello que apostou nos últimos anos por un turismo máis sostible e pola protección do seu patrimonio, o fallo xudicial supón un revés en termos de planificación e de reputación. Cabe lembrar que Oia, na comarca do Baixo Miño e coa costa mirando á ría de Vigo, balancea a súa economía en boa medida entre a pesca, a hostalería e os servizos vinculados ao turismo.

Os litigios tamén deixaron un rastro administrativo: expedientes paralizados, investimentos privados nun limbo e, no extremo, a sensación de que a xestión urbanística de finais dos noventa e principios dos 2000 segue pasando factura. Para os veciños de parroquias como Oia e Oitavén, a situación é ambivalente: existen sensibilidades que defenden a recuperación da paisaxe e outras que temen o peche de postos de traballo locais.

Repercusións económicas e opcións legais

No plano económico, a alcaldesa e o equipo de goberno alertan de que o derrubo podería levar o Concello a unha situación financeira insostíbel. Á falta de cifras oficiais sobre o custo exacto da execución, a hipótese que circula é a de obrigas extraordinarias —desde a financiación do proc