O presidente Pedro Sánchez presentou este venres un plan integral de resposta á crise derivada da guerra no Oriente Medio que mobiliza 5.000 millóns de euros e suma 80 medidas. A necesidade de avanzar con urxencia obrigou o Goberno a fragmentar o paquete en dous reais decretos: un específico sobre vivenda e outro que agrupa as medidas económicas e enerxéticas. A votación viu condicionada polo pulso cos ministros de Sumar, que chegaron a plantarse ao inicio do Consello de Ministros ata que se garantisen medidas sobre alugueiros e protección de fogares.
Que contén o decreto económico: rebaixas fiscais e medidas sobre a enerxía
O decreto xeral inclúe unha batería de medidas pensadas para reducir a factura enerxética de familias e empresas. O Executivo anunciou unha redución da fiscalidade eléctrica arredor do 60 % e a rebaixa do IVE da electricidade do 21 % ao 10 %. Congelarase o prezo máximo do butano e do propano e aplicarase unha rebaixa efectiva de ata 30 céntimos por litro nalgúns carburantes —equivalente, segundo Moncloa, a cerca de 20 euros por depósito para un turismo medio—.
Ademais, prorroganse ata decembro de 2026 os descontos extraordinarios do bono social e manterase a prohibición de interromper subministracións esenciais a fogares vulnerables. O paquete inclúe bonificacións de ata o 80 % nos peaxes eléctricos para a industria e un conxunto de deducións no IRPF destinadas a fomentar instalacións de placas solares, puntos de recarga e bombas de calor: unha aposta pola descarbonización e a soberanía enerxética con incentivos fiscais para particulares e pemes.
Para reforzar a supervisión do mercado, o Executivo dotará á CNMC de maiores competencias sancionadoras e de investigación. Segundo fontes achegadas ao Goberno, estas facultades permitirán actuar con máis axilidade contra prácticas anticompetitivas e garantir que as rebaixas fiscais se trasladen ao consumo. Moncloa estima que arredor de 20 millóns de fogares e preto de 3 millóns de empresas veranse beneficiados por algunha das medidas do decreto.
O pulso con Sumar e a decisión de separar vivenda
A negociación interna foi tensa. Os ministros de Sumar esixiron incluír medidas explícitas sobre vivenda antes de entrar no Consello de Ministros, e a súa negativa atrasou a reunión máis de dúas horas. A saída atopada polo Executivo foi aprobar dous decretos: un centrado na vivenda e outro co resto de actuacións. Dende Sumar xa deixaron claro que non respaldarán o decreto de vivenda tal e como foi planteado e que analizarán «en profundidade» o decreto económico.
A fractura reflexa unha vella tensión na coalición: prioridades sociais vinculadas ao acceso á vivenda fronte a respostas inmediatas para conter a subida dos custos enerxéticos. Cómpre lembrar que en episodios previos a vivenda foi punto de fricción entre socios do Goberno; a decisión de desdobrar os textos permite sacar adiante medidas urxentes, pero deixa en suspense as políticas de control do mercado do aluguer e de aumento do parque público de vivendas.
O formato elixido por Moncloa ten vantaxes tácticas: as medidas económicas máis demandadas por sectores empresariais e territorios con alto consumo enerxético poden entrar en vigor con maior celeridade. Con todo, abre a porta a que a tramitación do decreto de vivenda se converta nunha ferramenta de negociación parlamentaria, con emendas e condicionantes que poderían atrasar a súa aplicación ou rebaixar o seu alcance.
O telón de fondo internacional e as implicacións para Galicia
A ofensiva en Oriente
