Vigo viviu este sábado unha mañá de historia dramatizada na que soldadesca napoleónica, bandeiras e tambores tomaron o Casco Vello. A recreación da destitución da corporación municipal por afrancesada e a entrada das tropas na Praza do Berbés abriu a programación da festa da Reconquista, que se prolongará ata o domingo, 29 de marzo, e que este ano recupera intensidade tras a pandemia.
A representación que enchou o Berbés de uniformes e fume
A escena da «entrada do exército» desenvolveuse con meticulosidade escénica: centos de veciños e visitantes abarrotaron a rúa do Príncipe e as escalinatas que miran ao mar para seguir a posta en escena. Á primeira hora, o cheiro a pólvora contida e a cadencia dos tambores levaron o Casco Vello a semellar por momentos unha postal dos inicios do século XIX. As imaxes do fotógrafo Pedro Mina, que reuniu 42 fotos do evento, recollen a tensión teatral entre os figurantes que representaban ás autoridades locais e as columnas militares que ocuparam simbolicamente o peirao.
A representación central —a «destitución» da corporación considerada afrancesada— foi o núcleo dramático que marcou o inicio oficial da cita. Actores e reenactores, moitos deles voluntarios de colectivos locais e asociacións históricas, coordinaron os movementos nunha praza transformada en escenario. Entre o público houbo xeracións: dende escolares que acudiron cos seus mestres ata maiores que lembraban outras edicións e comentaban en voz baixa anécdotas de Reconquistas pasadas.
Ademais da teatralización, a xornada incorporou elementos que procuran a precisión histórica: uniformes, estandartes e a utilización de atrezos que remiten aos combates e ocupacións da Guerra da Independencia. Non faltaron as pequenas recreacións de negociación e de protesta popular que, en clave festiva, lembran unha das páxinas máis intensas da presenza napoleónica en Galicia.
Historia, memoria e debate na ágora olívica
A festa da Reconquista non é só espectáculo. Ten un ancoradoiro na memoria local: a efeméride conmemora episodios de 1809 nos que a cidade e a súa ría foron escenario de combates e cambios de autoridade durante a invasión napoleónica da península. Hai quen lembra que, á diferenza doutras celebracións, en Vigo a recreación funcionou durante décadas como un exercicio de pedagogía cidadá sobre a ocupación francesa e as resistencias locais.
Non é a primeira vez que a recreación suscita debates. Parte da cidadanía e algúns historiadores reclaman sempre maior rigor documental e unha mirada crítica sobre o pasado: como se representan as vítimas civís, que matices se conceden aos colaboracionismos ou ás decisións forzadas pola guerra. Pola súa banda, asociacións culturais defenden a iniciativa pola súa capacidade para mobilizar o interese pola historia entre os máis novos e por manter vivas tradicións que colocaron a Vigo no mapa festivo galego.
A declaración da festa como de interese turístico nacional axuda a entender por que o Concello e outros axentes culturais insisten en preservar o carácter festivo e popular do evento. Aínda así, nos corrillos do Casco Vello comentábase a necesidade de abrir foros de debate sobre memoria histórica e de incorporar actividades paralelas: conferencias, mesas redondas e exposicións que complementen a teatralidade con análise académica.
Impacto turístico, económico e previsións para a semana
En termos prácticos, a Reconquista se sente na hostalaría e no comercio do centro. Cafeterías, taperías e locais de restauración con vista ao porto notaron maior afluencia dende a primeira hora; os hoteis rexistraron movementos de reservas asociadas a vi
