O auditorio e palacio de congresos coñecido como Mar de Vigo cumpre este marzo quince anos desde a súa inauguración o 26 de marzo de 2011. Nacido como peza central da rexeneración do fronte marítimo da cidade, o edificio proxectado por César Portela chegou para alterar a paisaxe de Beiramar e abrir novas expectativas culturais e económicas nunha beira que durante décadas estivo dominada pola industria pesqueira.
Un faro pensado para a ría: o deseño e a controversia inicial
O proxecto que finalmente se executou tivo o seu xermolo nun concurso municipal que concluíu en 2001, celebrado, non sen simbolismo, o 28 de marzo —data da Reconquista— e que enfrontou propostas de nomes relevantes da arquitectura contemporánea. Entre os finalistas figuraban David Chipperfield, Francisco José Mangado, José Valcárcel e César Portela; incluso Santiago Calatrava chegou a concorrer pero acabou renunciando. A obra supuxo un investimento que entón se estimou en máis de 12.000 millóns de pesetas —uns 85 millóns de euros— para erguer unha infraestrutura sobre unha parcela de arredor de 26.000 m2.
Portela concibiu o auditorio como un «faro» orientado cara a dous fitos xeográficos que forman a columna vertebral da cidade: a Ría de Vigo e o monte do Castro. A súa proposta incluía dous grandes óculos con vistas ao mar e á cidade, unha imaxe pensada para dialogar coa costa. Aquel ambición estética veu acompañada de promesas de dinamización económica e dun novo relato urbano: substituír factorías por espazos de lecer, servizos e cultura.
«O auditorio transmitirá a potencia de Vigo, unha urbe imparable», dicía Portela, que asegurou ademais que a obra «vai iluminar a cidade e toda a ría».
Con todo, desde o primeiro momento o proxecto xerou debates: a magnitude do investimento, a conveniencia de demolir a antiga nave e o destino final dos usos. Non é a primeira vez que en Vigo a transformación do fronte portuario desperta tensións entre preservación e modernización; a cidade leva décadas reescribindo a súa relación co mar, da lonxa aos peiraos, e o Mar de Vigo insírese nesa longa discusión.
De Casa MAR a auditorio: memoria industrial e perda patrimonial
No solar que hoxe ocupa o auditorio ergueuse a coñecida factoría de Casa MAR, antaño sede do grupo Motopesqueros de Altura Reunidos. Fundada en 1939 por empresarios como Javier Sensat Curbera e Carlos Gómez, Casa MAR chegou a ser o maior grupo pesqueiro privado de España, cunha frota que operaba en caladoiros internacionais e con instalacións en Beiramar equipadas incluso con peiraos propios e fábricas de xeo.
Cómpre lembrar que a factoría abriu en 1955, nun acto que contou coa presenza do entón réxime, e durante décadas foi un motor produtivo e social no fronte marítimo. A proposta inicial de Portela contemplaba manter a fachada da nave como memoria dese pasado industrial, pero o mal estado da estrutura fixo inviable a súa conservación e optouse pola demolición total. Para moitos, a desaparición de Casa MAR supuxo unha perda tangible do patrimonio obreiro e mariñeiro que definira boa parte do século XX vigués.
A conversión de espazos produtivos en equipamentos de lecer e cultura non foi unha decisión neutra: transformou empregos, usos do solo e percepcións públicas sobre a ría. Algúns veciños e colectivos da cidade lamentaron a perda do tecido industrial, mentres que outros apostaron pola oportunidade de recuperar o fronte portuario como lugar de paseo e actividade urbana. O Mar de Vigo quedou, por tanto, como un símbolo ambíguo: promesa de modernida
