O mar sofre unha presión insostible

Unha costa esquilmada sen límites

As rías galegas están enfermas. Non é unha afirmación gratuíta nin unha esaxeración catastrofista, senón a conclusión inevitable á que chega calquera que analice a presión á que se somete diariamente o litoral. Millóns de euros móvense á marxe da legalidade nun negocio que, paradoxalmente, se nutre da abundancia duns augas que el mesmo contribúe a destruír. A pesca ilegal deixou de ser unha actividade marxinal para converterse nunha industria perfectamente organizada que opera con total impunidade ao longo de toda a xeografía galega.

A situación alcanzou cotas que deberían acender todas as alarmas institucionais. As redes de control confiscan centos de aparellos prohibidos cunha asiduidade alarmante, o que demostra que o problema non é puntual, senón sistémico. Dende as costas máis setentrionais ata a fronteira con Portugal, o saqueo é continuo, metódico e fondamente daniño para un ecosistema xa castigado polo cambio climático e a contaminación.

A trampa do polbo e a tormenta perfecta

Se existe un símbolo desta explotación descontrolada, ese é o cacharro. Este arte de pesca prohibido converteuse na estrela do furtivismo polo seu baixo custo e a súa devastadora eficacia. Coa proximidade da veda do polbo, a actividade ilegal intensifícase de maneira brutal. Os furtivos buscan obter o máximo beneficio antes do peche temporal, contribuíndo así á diminución progresiva das poboacións deste cefalópodo tan cobizado.

As autoridades competentes decomisan regularmente estes aparellos en operativos que abranguen dende o parque natural de Corrubedo ata as augas de Baiona. O volume de material incautado resulta arrepiante: os efectivos de seguridade retiran do medio mariño centos de artes prohibidas nas súas redadas, unha cifra que só representa unha mínima fracción do que realmente está mergullado. A fauna capturada de forma accidental ou ilegal é devolta ao mar, pero a taxa de mortalidade posterior á liberación é incerta.

Un negocio rendible fronte a unhas sancións irrelevantes

Por que persiste esta actividade delituosa? A resposta é puramente económica. A rendibilidade do marisco e do peixe de calidade no mercado negro anima a moitos a arriscarse. As multas impostas, cando se conseguen impoñer, resultan ridículas comparadas cos beneficios obtidos tras anos de explotación furtiva.

A pesca ilegal non é un deporte nin unha tradición; é un delito medioambiental con graves consecuencias económicas para o sector extractivo legal. Mentres os profesionais do mar cumpren normativas, respectan vedas e soportan períodos de inactividade, os furtivos operan á marxe de toda norma. Isto xera unha competencia desleal que prexudica gravemente a quen vive do mar de forma legal e sustentable.

Consecuencias para o tecido produtivo legal

O impacto desta actividade vai moito máis alá do dano ecolóxico. O sector pesqueiro profesional, un dos piares da economía galega, sofre as consecuencias directas deste saqueo. A sobreexplotación ilegal reduce as poboacións mariñas, o que á súa vez diminúe as capturas legais e pon en risco a viabilidade futura das confrarías e empresas do sector.

Ademais, existe un problema de percepción pública. As imaxes de praias cheas de aparellos abandonados ou de especies mortas en trampas ilegais xeran un rexeitamento social que afecta a toda a cadea produtiva, incluídos aqueles que fan as cousas ben. A falta de control efectivo no litoral galego envía unha mensaxe preocupante sobre a capacidade institucional para protexer o patrimonio natural.