O autobús interurbano resurge como alternativa real ao coche en Galicia

O debate sobre a mobilidade sostible adoita centrarse no ferrocarril, pero os datos de pasaxeiros nas estradas galegas están a reescribir un guión que levaba décadas estancado. Mentres as infraestruturas sobre raís avanzan a un ritmo que moitos consideran insuficiente para as demandas do territorio, o transporte por estrada está a vivir unha segunda mocidade. O fenómeno invita a unha pregunta incómoda para os xestores públicos: ¿estase a investir o esforzo no modo equivocado?

A lei da oferta aplicada ao transporte público

A teoría económica dita que, se se mellora un servizo, a demanda responde. Isto é exactamente o que semella estar a ocorrer en certos corredores metropolitanos da comunidade. Cando unha administración autonómica decide incrementar as frecuencias e mellorar os horarios dunha conexión historicamente deficitaria, o resultado non é un gasto baleiro, senón unha atracción de novos usuarios. O transporte por estrada deixa de ser a opción de emerxencia para converterse nunha elección planificada.

Este comportamento do viaxeiro encaixa mal coa narrativa habitual que asume que o cidadán abandonará o seu vehículo particular unicamente pola construción de grandes infraestruturas lineais. A realidade do territorio demostra que, en moitas concas de mobilidade, a axilidade dun sistema capilar baseado en rutas por autoestrada ou autovía supera con creces as limitacións da rede convencional de trens.

O peso dos eixes económicos fronte á xeografía administrativa

As dinámicas demográficas e laborais non respectan os límites provinciais. As relacións económicas intensas entre dúas áreas urbanas xeran fluxos diarios de traballadores, estudantes e clientes que precisan solucións pragmáticas. No eixo que vertebra o centro-norte do país, a dependencia mutua entre ambas capitais xera un volume de desprazamentos que xustifica sobradamente unha aposta firme polo transporte colectivo.

A mobilidade real non se entende dende os mapas políticos, senón dende os mapas de afiliación empresarial, universitaria e sanitaria.

O crecemento experimentado nos percorridos de media e longa distancia ilustra como a mellora da oferta conecta mercados laborais que, doutro xeito, quedarían fracturados. Non se trata só de mover persoas, senón de garantir a viabilidade económica dunha rexión que sofre unha despoboación severa nas súas áreas rurais, pero que mantén un pulso urbano forte nos seus nodos principais.

Lecións para o futuro da conectividade territorial

Este repunte do autobús formula un dilema estratéxico de cara aos próximos anos. A planificación de novas rutas ou a mellora das existentes, como os proxectos en estudo para outros corredores provinciais que buscan reducir drasticamente os tempos de viaxe, debe tomar nota do que xa está a funcionar. O éxito non reside unicamente na velocidade punta, senón na regularidade, a fiabilidade e a integración do último quilómetro.

Se o obxectivo é descarbonizar o transporte e fixar poboación no rural, as políticas deben deixar de mirar exclusivamente cara aos raís. A rede de estradas dispón dunha capacidade ociosa enorme durante boa parte do día que os vehículos de gran capacidade poden aproveitar de xeito eficiente, sen necesidade de expropiacións nin de longas obras civís.