O oso pardo volveu gañar terreo no norte de España grazas a décadas de conservación: as poboacións pasaron en pouco máis de trinta anos de cifras moi reducidas a varios centos de exemplares, segundo os responsables do proxecto LIFE Osos con Futuro. A vicepresidenta terceira e ministra para a Transición Ecolóxica e Reto Demográfico, Sara Aagesen, anunciou estes avances na presentación de resultados do programa, que sitúa as principais poboacións na Cordilleira Cantábrica e os Pireneos e documenta unha expansión recente cara a zonas limítrofes como Ourense e Zamora. Este incremento responde a políticas de protección, xestión do hábitat e seguimento científico, pero tamén entraña a necesidade de medidas para reducir os conflitos coa actividade humana.
Os datos oficiais recollen unha recuperación notable: nas últimas tres décadas o número de exemplares pasou de ser moi escaso a superar os catrocentos en conxunto. A Cordilleira Cantábrica concentra a maior parte da poboación e segue a ser o núcleo máis relevante, aínda que os rexistros de avistamentos e presenza xenética confirman que individuos se están a mover cara a áreas onde antes eran raros, con especial atención a territorios do oeste como Ourense e puntos fronteirizos con Zamora.
A recuperación do oso ten efectos positivos para o medio ambiente e ofrece oportunidades para o desenvolvemento local a través do turismo de natureza, pero tamén reabriu debates sobre seguridade e danos ao gando. Nalgúns concellos rurais rexistráronse episodios de depredación sobre animais domésticos e hai inquedanza entre gandeiros que temen perdas económicas e danos á súa actividade. As administracións defenden que, a pesar destes episodios puntuais, non existe unha ameaza xeneralizada para a poboación humana.
Bioloxicamente trátase dun gran mamífero; un macho adulto pode superar os dous metros e medio en lonxitude e achegarse ás medias toneladas de peso, pero a dieta das poboacións cantábricas é maioritariamente vexetal. Estimacións do seguimento rexional indican que ata o 90% da alimentación está composta por froitas, raíces e outros recursos vexetais, mentres que o compoñente animal —insectos e pequenas presas— supón unha fracción reducida. Ese comportamento omnívoro e oportunista explica que, atraídos por residuos orgánicos e fontes fáciles de alimento, algúns exemplares se acheguen a núcleos humanos.
Ante esa realidade, os expertos reclaman medidas preventivas para evitar confrontacións. O biólogo do CSIC Vincenzo Penteriani subliña que moitos dos problemas que se atribúen ao oso déronse por condutas humanas evitables: deixar residuos accesibles ou alimentos ao alcance no monte xera unha fonte de fácil acceso que atrae aos animais. Penteriani insiste en que a solución non é reducir poboacións, senón xestionar mellor os recursos e protexer o gando para diminuír a probabilidade de ataques.
Entre as prácticas recomendadas están a mellora de conteedores e a retirada de residuos orgánicos en contornas rurais, a instalación de peches nocturnos para o gando, o uso de pastores e cans mastíns, e a implantación de peches eléctricos en puntos sensibles. As administracións autonómicas e locais dispoñen de programas de apoio técnico e, en moitos casos, de compensacións económicas por danos, e os especialistas piden ampliar a formación aos gandeiros e axentes rurais sobre medidas preventivas.
Os analyses científicos e os servizos de fauna insisten en que os encontros de risco para persoas son puntuais e excepcionais, e que a percepción de perigo adoita amplificarse nos medios e redes. Con todo, admiten a necesidade de campañas informativas que expliquen á poboación como actuar en caso de avistamento e que precaucións tomar en áreas con presenza de osos, para evitar que episodios
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.