Unha negociación de urxencia durante o Consello de Ministros extraordinario deste venres rematou, con atraso, unha crise interna que ameazaba con abrir unha brecha maior na coalición. Tras máis de dúas horas de demora, o Executivo aprobou dous reais decretos: un con medidas para conter os prezos enerxéticos e outro con iniciativas en materia de vivenda esixidas pola pata de esquerdas, Sumar. Con todo, o segundo paquete aínda non ten garantida a convalidación parlamentaria.
O acordo táctico e o plantón que o precipitou
A negativa a participar no inicio do Consello por parte dos cinco ministros de Sumar —entre eles Yolanda Díaz, Sira Rego, Ernest Urtasun e Mónica García, acompañados por Pablo Bustinduy— obrigou a adiar a reunión do gabinete presidido por Pedro Sánchez. Segundo fontes próximas á negociación, a esixencia central foi que as medidas de vivenda non quedasen marginadas nun paquete único de anticrise destinado, sobre todo, a paliar o impacto da suba dos prezos enerxéticos pola crise en Oriente Medio.
O primeiro real decreto recolle as iniciativas para baixar a factura enerxética: inclúense rebaixas en tributos vinculados aos combustibles e á electricidade, a ampliación do bono social eléctrico e a instauración dun mecanismo —con supervisión da CNMC— para controlar os marxes empresariais no subministro de carburantes, con facultades do Consello de Ministros para fixar teitos cando sexa necesario. No segundo decreto, froito da presión de Sumar, aparecen medidas dirixidas á emerxencia habitacional, entre elas a prórroga automática dun total de 600.000 contratos de aluguer que vencen este ano.
Na rolda de prensa posterior ao Consello, Pedro Sánchez recoñeceu a dificultade parlamentaria para convalidar o decreto de vivenda, pero defendeu a decisión: «non imos renunciar a dar tamén unha resposta á emerxencia habitacional», dixo, e apuntou que seguirá negociando co resto dos grupos para lograr apoios. O presidente subliñou, ademais, que as discrepancias internas non son un lastre senón «un activo» do Goberno de coalición.
Antecedentes e tensións que volven á superficie
Non é a primeira vez que as diferenzas entre PSOE e Sumar ocupan o foco. Desde a conformación do Executivo de coalición xurdiron desencontros sobre prioridades e o ritmo das reformas; a vivenda, en particular, é un cabalo de batalla para a esquerda transformadora que lidera Díaz. No partido hai quen insiste en medidas de intervención máis contundentes para frear a escalada do alugueiro nas grandes cidades.
En Galicia, onde a presión do alugueiro subiu nos últimos anos en áreas como A Coruña e Vigo, a prórroga de contratos pode supoñer un alivio temporal para miles de fogares, aínda que non substitúe as políticas estruturais de vivenda asequible. Cabe lembrar que o mercado inmobiliario galego combina mercados tensionados en núcleos urbanos con realidades moi distintas no rural; por iso, calquera medida estatal xera reaccións contrapostas entre concellos, axentes sociais e propietarios.
A escena deste venres prodúcese ademais nun momento marcado pola incerteza internacional. O presidente anunciou en paralelo un plan valorado en 5.000 millóns con unhas 80 medidas para mitigar o impacto da guerra en Oriente Medio na economía española, unha batería que inclúe, segundo fontes do Executivo, rebaixas fiscais e axudas directas en sectores sensibles.
Reaccións políticas e o custo da lexislatura sen orzamentos
A resposta do principal partido da oposición non se fixo esperar. A portavoz do PP no Congreso, Ester Muñoz
