Galicia dice basta: cierre de Ence y tumba para Altri

Centos de persoas percorreron o centro de Pontevedra o 24 de maio de 2026 nunha mobilización festiva pero contundente. Convocadas pola Asociación pola Defensa da Ría (APDR) e Ulloa Viva, esixiron o peche definitivo da Ence e o enterramento do proxecto de Altri en Lugo. A pancarta que encabezou a marcha deixouno claro: «Celulosas fóra! Nin Ence na ría, nin Altri na Ulloa». A coroa mortuoria depositada ante a delegación da Xunta simbolizou o adeus que moitos xa consideran irreversible.

A protesta que non perdoa

A «mani-festa» rompeu co formato tradicional de concentración nas portas da Ence. No seu lugar, as rúas de Pontevedra acolleron unha protesta de ton festivo, pero con mensaxe firme. O percorrido finalizou na delegación provincial da Xunta, onde se deixou unha coroa de flores negras, un xesto simbólico que clamaba: o proxecto de Altri está morto. Antón Masa, presidente da APDR, afirmou ante o palco instalado na Alameda que esta mobilización era «un triunfo social do pobo galego».

A convocatoria produciuse nun momento clave: xusto cando finalizaba o prazo de tres meses para que Altri presentase alegacións contra o arquivo do seu proxecto en Palas de Rei. A multinacional facéuno horas antes do peche, argumentando «autosuficiencia enerxética». Pero para Masa, esa xustificación non salva o insalvable: a falta de conexión á rede eléctrica estatal, un requisito legal insalvable. Marcial Barral, portavoz de Ulloa Viva, insistiu en que «non baixaremos a garda», porque aínda que o proxecto estea en coma, aínda non está enterrado.

A protesta tamén reforrou a exixencia do peche da Ence en Lourizán. Alí, a fábrica segue operando a pesar dos anos de denuncias por contaminación. Pero agora hai un novo argumento xurídico sobre a mesa: o regulamento de Costas en tramitación preve que as instalacións en dominio público marítimo‑terrestre en risco de inundación por subida do nivel do mar perdan a súa concesión. E Ence está exactamente nesa zona.

75 anos, nin un máis

O argumento dos 75 anos de concesión é clave. Masa lembra que a primeira concesión da Ence en Lourizán concedéronse en 1958. Segundo a normativa, ese prazo non pode prorrogarse máis aló dos 75 anos, o que sitúa o final en 2033, non en 2073 como defende a empresa. «A retroactividade do novo regulamento pode ser a coitela no costado», dixo un responsable do sector ambiental baixo anonimato. «Non é só un tema de contaminación. É de legalidade.»

Este enfoque xurídico nace tras a frustración da sentenza do Tribunal Supremo de 2025, que apoiou a continuidade da Ence. Para moitos, foi unha decisión que ignorou o dano ambiental acumulado. Pero agora, coa demanda de nulidade no Tribunal Constitucional, as organizacións ecologistas ven unha ranca. “Ábrese un novo horizonte”, asegurou Masa. “A loita non foi en balde.”

Unha soa batalla, dous frontes

A alianza entre APDR e Ulloa Viva non é casual. Ambas ven na Ence e Altri dúas caras do mesmo modelo: industrial, extractivo, baseado no monocultivo de eucalipto. “É a mesma lóxica: ríos envenenados, montes incendiados, comunidades silenciadas”, dixo Masa no seu discurso. A política forestal galega, dominada polo eucalipto, é señalada como cómplice dos incendios que asolan cada verán as comarcas como Souto, Terra de Melide ou A Ulloa.