Galicia, un oasis atlántico en medio do forno ibérico

Mentras o termómetro se dispara ata os 45 graos en boa parte de España, Galicia mira ao ceo con certo alivio. A terceira vaga de calor do verán, declarada oficialmente este martes, pinta de laranxa e amarelo o mapa de doce comunidades autónomas. Pero aquí, no noroeste, a calor pasará de refilón. Un simple repunte térmico. Nada máis.

A imaxe é case surrealista: toda a península ardendo baixo un sol de xustiza e, ao lado, un recuncho verde que se resiste. O chamado «escudo atlántico» volve funcionar. Non é a primeira vez que ocorre, pero cada verán que o país se asfixia, os galegos lémbano cunha mestura de orgullo e alivio. A comunidade, xunto co resto do norte peninsular, quedou libre dos avisos por calor. Mentres, no sur e no sueste, as alertas son de nivel laranxa. Iso significa «perigo importante».

Un mapa tinguido de laranxa

O certo é que as cifras impresionan. Ata 44 e 45 graos espéranse en puntos de Andalucía, Estremadura ou a Comunidade Valenciana. Alí, unha nova cun abano en Valencia intenta combater o imbatible. É a imaxe do verán: a loita cotiá contra unha calor que non dá tregua. O episodio tórrido alcanzará o seu punto álxido entre o mércores e o xoves. Serán as horas máis duras.

En Galicia, a cousa é ben distinta. As temperaturas subirán, si. Pero nada que ver co que ocorre ao outro lado da meseta. O vento do Atlántico, esa corrente constante que nos chega desde o océano, actúa como un cortalumes climático. Non é un capricho da meteoroloxía. É xeografía pura. E mentres o resto do país sofre, aquí pódese respirar.

A ninguén se lle escapa que este fenómeno ten un prezo. O escudo atlántico tamén trae nubes, chuvia e, ás veces, ese «verán galego» que tanto critican os turistas. Pero en días como estes, cando media España busca desesperadamente unha sombra, a balanza inclínase ao outro lado. Demaisado tempo levamos escoitando que Galicia é «a terra da chuvia». Quizais deberíamos empezar a chamala «a terra do alivio».

O privilexio de estar ao noroeste

Non é menor o dato de que, mentres doce comunidades activan os seus protocolos por calor extrema, aquí os avisos brillan pola súa ausencia. A Axencia Estatal de Meteoroloxía confírmoo: as temperaturas máis altas quedarán no sur e no leste peninsular. Galicia, xunto a Asturias, Cantabria e o País Vasco, forma parte desa franxa norte que se libra do inferno.

Conén recordar que non sempre foi así. Houbo veráns nos que a calor apertou tamén nestas terras. Pero a tendencia dos últimos anos, con vagas de calor cada vez máis frecuentes e intensas, parece ter consolidado un patrón: o Atlántico protéxenos. E non só a nivel climático. Hai algo case cultural nesta resistencia á calor extrema. En Galicia, as casas están feitas para o frío e a humidade. As persianas baixadas ao mediodía non son un xesto de protección solar, senón un costume herdado. A calor, aquí, vívese doutro xeito.

Aí está a clave. Mentres en Valencia unha nova se abana sen consolo, nunha praza da Coruña ou Vigo a xente segue tomando o vermut ao aire libre. Non co mesmo desenfreo que en primavera, pero sen a urxencia de quen fuxen do asfalto ardente. O contraste é brutal. E tamén, por que non dicilo, un pouco inxusto.

Un verán de contrastes

A terceira vaga de calor do verán súmase ás dúas anteriores, que xa deixaron marcas históricas en varias provincias. Os meteorólogos advirten: isto non fixo máis que empezar. O cambio climático está reescribindo as regras do xogo. E Galicia, por agora, xoga noutra liga. Pero, ata cando?