A Coruña supera os 35º: o récord térmico que obriga a repensar a cidade

A cidade herculina asistiu a un evento climático sen precedentes nos seus libros meteorolóxicos. As medicións oficiais confirmaron o sábado que a marca de 35 graos centígrados se superara xa entrada a tarde, un fito que non só eclipsa o anterior rexistro de xuño —os 34,5 graos de 1980— senón que incluso supera calquera temperatura extrema vivida nun mes de xullo ao longo de toda a serie histórica. Este ascenso térmico, alimentado pola chegada dunha masa de aire desde o norte de África, produciuse ademais en plena primavera, ás portas do solsticio de verán. Xa non se trata dunha anomalía illada, senón da consolidación dunha tendencia que obriga a un debate urxente sobre a resiliencia urbana e a capacidade de adaptación dun territorio que durante décadas presumiu de templanza climática.

Un salto cualitativo nas temperaturas urbanas

Tiveron que pasar máis de catro décadas para que o mercurio superara o listón de 1980. Aquel verán da transición, a calor foi unha excepción. Agora, en pleno século XXI, a tendencia é clara: os episodios de temperaturas extremas alónganse e vólvense máis intensos, unha dinámica perfectamente aliñada cos modelos que manexan os climatólogos para o suroeste de Europa. Que o récord se batise antes incluso do inicio oficial do verán —que arrinca o 21 de xuño— engade unha capa de preocupación ao que debería ser considerado un sinal de alarma. A diferenza das Rías Baixas ou do interior de Ourense, onde a calor é un visitante habitual, A Coruña mantíñase á marxe destas ondas grazas á súa posición xeográfica, bañada polo Atlántico. Ese privilexio térmico esvaeceuse de forma espectacular, e o debate sobre se estes episodios marcan unha nova pauta climática xa non admite espera.

A cidade que non está deseñada para isto

A Coruña é unha cidade de pedra e cemento, estruturada sobre unha península azoutada tradicionalmente polo vento e a humidade. O seu urbanismo histórico, pensado para un clima fresco e húmido, enfróntase agora a unha realidade para a que non foi concibida. O fenómeno da ‘illa de calor’ acentúase nestes episodios, facendo que as horas centrais do día sexan practicamente inhabitables en amplas zonas do centro e do ensanche se non se conta con refrixeración artificial. A falta de corredores verdes, a escaseza de sombra en moitas rúas e unha edificación que acumula calor durante o día liberao pola noite dificultando o descanso da poboación.

O corpo humano está adaptado a un rango de temperaturas. Cando o termómetro supera a temperatura corporal durante horas, o sistema cardiovascular reséntese e a incidencia de patoloxías relacionadas coa calor dispárase. Nunha cidade cunha pirámide de poboación envellecida, a vulnerabilidade é máxima e a esixencia sobre os servizos sanitarios multiplícase. Son preguntas que a planificación urbana deberá responder con urxencia se non se quere normalizar o sufrimento térmico da cidadanía ou, peor aínda, asumir un custo sanitario evitable.

Turismo, enerxía e desigualdade: os sectores no punto de mira

As implicacións deste novo récord térmico van moito máis alá da mera estatística. O sector turístico, que promociona a cidade como un destino de clima suave e agradable durante todo o ano, deberá reconsiderar o seu discurso e as súas infraestruturas. ¿Seguen sendo válidos os eslóganes da ‘cidade de cristal’ ou o ‘paraíso atlántico’ cando os termómetros se disparan e o aire acondicionado se converte nun servizo básico en lugar dun luxo?