A ciencia básica reclama o seu lugar: a lección de Marisol Soengas e Emery Neal Brown na Coruña
A investigadora galega e o neurocientífico do MIT defenden o investimento en coñecemento fundamental fronte á presión por resultados inmediatos
O pasado 22 de xullo, o salón de actos da Universidade da Coruña (UDC) foi escenario dun dobre recoñecemento que transcende o meramente protocolario. A bióloga Marisol Soengas, referente internacional na investigación do melanoma, e o neurocientífico Emery Neal Brown, do prestixioso Instituto Tecnolóxico de Massachusetts (MIT), recibiron o título de doutores honoris causa nunha cerimonia que serviu para poñer sobre a mesa unha cuestión urxente: a necesidade de reivindicar o valor da ciencia básica, a divulgación rigorosa e unha aposta decidida polo investimento biomédico.
Unha advertencia desde a experiencia
Marisol Soengas, nada en Agolada en 1968 e actual xefa do grupo de Melanoma do Centro Nacional de Investigacións Oncolóxicas (CNIO), aproveitou o seu discurso de investidura para lanzar unha mensaxe directa á sociedade. A científica, que dedicou a súa carreira a desentrañar os mecanismos moleculares do cancro de pel máis agresivo, quixo desmontar un dos mitos máis estendidos entre a poboación: a falsa crenza na existencia do chamado «calo solar».
«Non existe o calo solar, a pel ten memoria e vai acumulando mutacións», advertiu durante a súa intervención, nunha declaración que busca concienciar sobre os riscos da exposición prolongada ao sol sen protección axeitada. Esta afirmación, respaldada por anos de investigación, pon de manifesto a importancia de trasladar o coñecemento científico á cidadanía de forma clara e directa, unha tarefa na que Soengas demostrou un compromiso constante.
A investigadora galega, que iniciou o seu discurso cunha cita literaria —»Vimos ao mundo cunha alforxa de preguntas»—, estableceu así unha ponte entre a cultura humanística e a científica, lembrando que a curiosidade é o motor que impulsa tanto a arte como a investigación.
A ciencia como ben común
O acto, que congregou a autoridades académicas e representantes do ámbito científico, non só serviu para recoñecer a traxectoria de dúas figuras excepcionais, senón que se converteu nunha plataforma para reflexionar sobre o papel da investigación na sociedade contemporánea. Tanto Soengas como Brown coincidiron en sinalar a urxencia de fortalecer os sistemas de financiamento da ciencia básica, aquela que non busca aplicacións inmediatas pero que senta as bases dos grandes avances médicos e tecnolóxicos.
Nun contexto onde a presión por obter resultados comercializables condiciona cada vez máis as axendas de investigación, as palabras dos novos doutores honoris causa da UDC supoñen un aldrazo. A ciencia fundamental, esa que non ten un retorno económico directo a curto prazo, é a que permitiu comprender enfermidades como o melanoma, desenvolver vacinas ou desentrañar os misterios do cerebro humano.
Dúas traxectorias, unha mesma mensaxe
Marisol Soengas e Emery Neal Brown representan dúas caras dunha mesma moeda. A primeira, desde a bioloxía molecular, contribuíu de xeito decisivo ao coñecemento do melanoma, un tipo de cancro cuxa incidencia non deixa de aumentar e que require unha investigación constante para mellorar as opcións terapéuticas. O segundo, desde a neurociencia, explorou os mecanismos da anestesia e a conciencia, abrindo novas vías para comprender o funcionamento do cerebro.
Ambos coincidiron na necesidade de que a ciencia recupere o espazo que lle corresponde no debate público. Nunha era marcada pola desinformación e os bulos, a divulgación rigorosa converteuse nunha ferramenta imprescindible para comb
