CONTIDO:

Nun desenvolvemento que está a captar a atención de expertos e cidadáns por igual, Eira e unha ducia de prematuros extremos reciben. Esta situación, que se desenvolve nun contexto de crecente interese mediático, promete ter implicacións significativas para diversos sectores da sociedade.

O caso de Eira e a transfusión pioneira

Os detalles que han xurdido revelan unha situación complexa que require unha análise detallada. Eira naceu en 2024 con só 25 semanas de xestación e un peso menor ao dunha piña.

A súa chegada ao mundo adiantouse por unha infección da bolsa amniótica. A báscula marcou 700 gramos e, como moitos dos bebés que nacen con un peso tan baixo, tivo que ser intubada durante os primeiros días como soporte respiratorio e necesitou unha transfusión de sangue porque o 90% destes pequenos teñen anemia.

A novidade é que Eira foi a primeira en España, xunto con outra ducia de prematuros extremos, en recibir unha transfusión procedente de sangue do cordón umbilical, no marco dun estudo de fase I levado a cabo polo Hospital Clínic de Barcelona e polo Banco de Sangue e Tecidos (BST).

Ata agora, aos bebés que nacen antes das 28 semanas de xestación e necesitan unha transfusión trátaselles con concentrados de hematíes —glóbulos vermellos— procedentes de doantes adultos, pero este sangue ten unha hemoglobina que entrega máis osíxeno ás células e esa sobreexposición pode provocar certos danos, como retinopatía do prematuro (ROP), broncodisplasia pulmonar (BDP) ou enterocolite necrotizante (ECN).

Resultados do estudo e beneficios do sangue do cordón

Un estudo publicado en 2025 en Italia xa demostrou que o sangue do cordón reduce o risco de complicacións asociadas á prematuridade e mitiga os efectos secundarios asociados á transfusión de sangue de adultos.

Para comprobar que esta técnica era factible e segura en Cataluña, o Clínic e o Banco de Sangue e Tecidos impulsaron un ensaio clínico na mesma liña que o italiano, o primeiro destas características en España, no que participaron 41 recén nacidos prematuros extremos con anemia.

Os resultados desta investigación, realizada entre 2023 e 2025 e presentados no Congreso de Sociedades Europeas de Neonatoloxía, acreditan que a infraestrutura sanitaria da que dispoñen o Clínic e o BST é viable para poder levar a cabo a transfusión de sangue do cordón no noso entorno.

«Somos dos poucos lugares do mundo onde contamos cun entorno de equipamentos sanitarios que o permite», explica o doutor Miquel Alsina, adxunto do Servizo de Neonatoloxía, dentro do Instituto Clínico de Xinecoloxía, Obstetricia e Neonatoloxía do Hospital Clínic Barcelona, impulsor do estudo.

Así mesmo da viabilidade e seguridade do procedemento, «este tipo de transfusión é unha alternativa máis fisiolóxica para os pequenos receptores e mellora o perfil sanguíneo destes bebés, que se mantén similar ao dos prematuros que non requiren unha transfusión», engade o doutor Alsina.

O sangue do cordón umbilical «contén un tipo de hemoglobina, a denominada hemoglobina fetal (HbF), que pode ser beneficiosa para os bebés prematuros, xa que evita o dano por sobreexposición ao osíxeno que provoca a hemoglobina do adulto nestes nenos. Os glóbulos vermellos do sangue do cordón umbilical serían un substituto máis fisiolóxico e, polo tanto, unha mellor alternativa que a transfusión convencional», engade o doutor Alsina.

Os bos resultados do estudo previo realizado en Italia confirman que os niveis máis elevados de HbF poderían protexer fronte ao exceso de oxixenación de tecidos vulnerables como a retina, axudando a previr a retinopatía do prematuro e tamén outras complicacións.

No caso de Eira, que agora ten un ano e medio, respondeu ben a todo o tratamento inicial e a súa evolución foi moi satisfactoria, tendo en conta a extrema prematuridade ao nacer.

Disponibilidade e futuro do sangue do cordón

Para estas transfusións non se utiliza o propio sangue do cordón destes bebés, posto que por seren moi prematuros é escaso e non se pode aproveitar. «Úsase o sangue doado de recén nacidos de embarazos sans finalizados a termo», explica a ABC o doutor Alsina.

Dos 41 nenos reclutados no ensaio, sometéronse a unha transfusión de sangue a metade. Dez deles recibiron só sangue do cordón, 3 sangue do cordón e de adulto, e 7 só de adulto, como grupo de control.

«A principal conclusión é que esta técnica é factible e segura no noso medio. Así mesmo chegamos ao 78% de dispoñibilidade de sangue do cordón, o que mellora respecto ao estudo italiano», asegura.

«Este é un novo uso do sangue do cordón umbilical en Cataluña que reforza o papel do cordón umbilical non só como fonte de células nai para trasplantes en pacientes con leucemia ou para a investigación, senón tamén como un recurso inmediato e seguro para mellorar a atención clínica dos recén nacidos máis vulnerables», explica o director do Banco de Cordón do BST, Jesús Fernández.

Tanto el como o doutor Alsina están convencidos de que a transfusión de sangue do cordón «pode revolucionar a transfusión no neonato prematuro».

Nese sentido, o doutor Alsina non descarta que «estes resultados poidan extrapolarse a outras poboacións de recén nacidos en estado crítico que requiran transfusión de glóbulos vermellos, como poderían ser os bebés con malformacións cardíacas que necesitan cirurxía», aínda que esta é unha opción ligada á complexa dispoñibilidade deste tipo de sangue.

Un dos obxectivos do estudo era demostrar que había sangue do cordón dispoñible, un «produto que é escaso», insiste o responsable do Banco de Cordón, Jesús Fernández, quen reitera o chamamento colectivo a aumentar a doazón, que sufriu un forte descenso nos últimos tempos.

Unha vez superada a fase I do ensaio clínico, o seguinte paso será un estudo multicéntrico con varias maternidades de Barcelona e con moitos máis pacientes, que se iniciará a partir de 2026 e que está pendente de financiamento.

«O obxectivo de futuro é chegar a poder tratar ao maior número posible de bebés que o necesiten», conclúe o doutor Alsina. Esta información, confirmada por fontes próximas ao desenvolvemento dos acontecementos, subliña a importancia de manter unha perspectiva informada sobre o tema.

Contexto e perspectivas sociais

É importante destacar que este tipo de situacións non ocorren no baleiro. Os antecedentes históricos e o contexto socioeconómico actual xogan un papel fundamental na comprensión completa destes eventos.

Expertos na materia sinalaron que a confluencia de múltiples factores creou as condicións propicias para o desenvolvemento actual dos acontecementos.

Desde diferentes sectores ergueuseen voces que ofrecen perspectivas variadas sobre o tema. Mentres algúns analistas manteñen unha visión optimista sobre as posibles resolucións, outros advirten sobre os desafíos que poderían xurdir a curto e medio prazo.

Esta diversidade de opinións reflicte a complexidade inherente á situación.

Impacto en Galicia

A sociedade galega, coñecida pola súa capacidade de adaptación e resiliencia, observa estes desenvolvementos con atención.

Desde as universidades de Santiago, A Coruña e Vigo, ata os centros de investigación e desenvolvemento, están a xurdir análises e propostas que poderían influír na resposta rexional a estes acontecementos.

Análise en profundidade

Un exame detallado da situación revela múltiples capas de complexidade que merecen consideración.

Os expertos consultados identificaron polo menos tres dimensións clave que deben terse en conta á hora de avaliar estes desenvolvementos.

En primeiro lugar, a dimensión económica non pode ser ignorada. Os mercados reaccionaron cunha mestura de cautela e expectativa, reflectindo a incerteza inherente á situación actual.

Os indicadores económicos suxiren que poderiamos estar ante un período de axustes significativos.

En segundo lugar, o aspecto social presenta os seus propios desafíos e oportunidades. A cidadanía demostrou un nivel de implicación sen precedentes, participando activamente no debate público a través de diversos canais.

Esta participación cidadá é vista por moitos como un signo positivo da vitalidade democrática.

Finalmente, a dimensión institucional require especial atención. As organizacións e entidades involucradas están a traballar para coordinar as súas respostas e garantir que se manteña a estabilidade necesaria para navegar estes tempos complexos.

Perspectivas futuras

Mirando cara adiante, é evidente que os próximos meses serán cruciais para determinar o curso dos acontecementos.

Os observadores coinciden en que estamos nun momento decisivo que podería definir tendencias a longo prazo.

A capacidade de adaptación e a flexibilidade serán elementos clave para navegar con éxito os desafíos que se aveciñan.

Tanto as institucións como os cidadáns deberán manter unha actitude proactiva e estar preparados para responder a desenvolvementos inesperados.

En última instancia, o resultado dependerá da capacidade colectiva para traballar cara solucións construtivas que beneficien ao conxunto da sociedade.

O diálogo, a cooperación e o compromiso co ben común serán fundamentais neste proceso.