CONTIDO:
A actualidade informativa vese marcada por escoitar o cerebro para comprender o alzhéimer, un desenvolvemento que os observadores cualifican como un dos máis relevantes do período actual. As ramificacións destes eventos esténdense máis alá do inmediatamente visible.
Os detalles que foron xurdindo revelan unha situación complexa que require unha análise detallada. Desde estudantes de segundo curso ata doutorandos, a Facultade de Psicoloxía da Universidade Pontificia de Salamanca (UPSA) está involucrada nunha iniciativa «pioneira» para a Neurociencia Computacional en Neuropsicoloxía Clínica, por tratarse precisamente dunha alternativa híbrida entre os grupos de investigación constituídos por expertos e os laboratorios prácticos aos que os alumnos dun mesmo curso académico adoitan asistir. Un punto de encontro que une a investigación en Psicoloxía coas súas aplicacións clínicas. A través de modelos matemáticos e computacionais, trabállase para entender o cerebro -na saúde e na enfermidade-. «Na liña de investigación de alzhéimer estamos realizando actividades moi innovadoras», conta o profesor responsable do proxecto, Rubén Pérez-Elvira. Fala de «tentar atopar novos biomarcadores», como chama ás substancias do corpo capaces de indicar a presenza de enfermidades. Neste sentido, mediante o «totalmente novidoso» método da sonificación láser, os investigadores conseguiron converter o sinal cerebral de pacientes con alzhéimer en son, para realizar unha proxección láser que visualizaron e analizaron en computadores. Con iso, «obtivemos unha precisión moi alta na clasificación dos pacientes que teñen a enfermidade». A sonificación paramétrica ofreceu un resultado semellante. «Convertimos a actividade cerebral dos pacientes en sons parametrizados que lles facilitamos a membros do grupo, que só con escoitar estes sons discerniron cunha precisión de arredor do 80 por cento aos pacientes dos suxeitos sans». Os estudantes tamén analizaron a actividade cerebral dos afectados pola enfermidade a través da técnica da «electroencefalografía cuantitativa», cuxo apelido implica converter o rexistro da actividade cerebral en números, que se representan topograficamente, xa sexa en mapas ou noutras representacións gráficas. Así mesmo, parcelaron o volume cerebral dos pacientes con unidades volumétricas, é dicir, a partir duns datos recollidos na cortiza cerebral, á altura do coiro cabeludo, puidéronse localizar a produción de sinais concretas. Os investigadores da UPSA poden presumir de colaborar con China, coa que traballan a través do doutor Jorge de la Cruz, quen logrou desenvolver un modelo computacional da amígdala, unha estrutura do cerebro significativa para a integración da dimensión emocional nos seres vivos. «Estamos na fase de adestrar o modelo e xerar emocións na amígdala», conta Pérez. O adestramento consiste en obter datos do que pasa nas amígdalas ‘naturais’, aquelas que senten «emocións reais», para trasladalos ao campo electrónico e ensinar á amígdala artificial a detectar sinais que se asemellan a emocións. Despois, a idea é que poida tomar decisións, como «mandar un sinal a outra parte da rede» ou desposuíla mediante un «corte ao subministro eléctrico da rede». A investigación conta coa súa vertente clínica, xa que, «unha vez que temos o modelo, podemos producirlle deterioros para ver que ocorrería no comportamento dunha persoa». En canto ao resto de «miniproxectos» que o grupo desenvolve -con parada obrigada durante o período de exames-, un dos obxectivos consiste en determinar o ritmo dominante medio do sinal cerebral de distintos grupos de idade, para o que os estudantes «establecerán unha base de datos normativa», onde poder atopar información do tipo «con 7 anos necesitas ter a túa frecuencia dominante en 7,
