Acuerdo para la AP-9: la Xunta lo ve insuficiente

PSOE, Sumar e BNG rexistraron no Congreso unha proposición de lei para transferir á Xunta a titularidade da AP-9, a autopista do Atlántico que vertebra Galicia de norte a sur. A iniciativa, que conta co apoio dos tres grupos, pretende dar resposta a unha reivindicación histórica da sociedade galega. Con todo, o presidente autonómico xa advirtió que o texto queda curto e non responde ás necesidades reais do territorio.

O pacto parlamentario chega despois de meses de negociacións discretas e dunha presión constante dende Santiago. A proposta plantea o traspaso da concesión, actualmente nas mans do Estado, á comunidade autónoma, un paso que moitos consideran clave para baixar os peaxes e mellorar a conectividade. Pero o mandatario galego, lonxe de celebrar, puido sobre a mesa as súas reservas. Demasiado tempo esperando, di, para un texto que non garante nin a gratuidade nin as inversións necesarias.

Un pacto parlamentario con sabor agridulce

A proposición de lei presentada na Cámara Baixa establece o marco para iniciar o proceso de transferencia da AP-9. Os grupos firmantes defenden que é o primeiro paso para que a Xunta asuma a xestión e poida negociar unha redución das tarifas. A ninguén se lle escapa que a autopista, que conecta Ferrol con Vigo e pasa por A Coruña, Santiago e Pontevedra, é unha das máis caras de España. Basta con mirar os prezos nos tramos de Rande ou A Barcala para entender o descontento cidadán.

Non é menor o dato de que o acordo prodúcese nun contexto político delicado, cun Goberno central necesitado de apoios parlamentarios. A iniciativa incorpora tamén unha disposición para que a transferencia non supoña un custo adicional para as arcas galegas. Fontes parlamentarias consultadas aseguran que a idea é que a comunidade asuma a titularidade pero con unha compensación económica do Estado para cubrir as inversións pendentes. A cifra fala por si soa: a AP-9 xera máis de 100 millóns de euros ao ano en peaxes, unha cantidade que agora iría íntegramente á Xunta.

As contas pendentes: peaxes e débeda histórica

A autopista do Atlántico acumula unha longa lista de agravios. Inaugurada nos anos setenta, a súa concesión prorrogouse ata 2048 nunha desas decisións que sempre levantaron suspeitas. Os peaxes seguen subindo cada ano, e os tramos máis conflictivos, como o que une Vigo co O Morrazo a través da ponte de Rande, sofren atascos constantes. A gratuidade é unha demanda transversal en toda Galicia, dende os empresarios ata os conductores particulares.

O pacto parlamentario non fala de gratuidade inmediata, senón de transferencia de xestión. Alí está a clave do malestar na Xunta. O presidente autonómico sostén que o acordo é «insuficiente» porque non aborda a condonación da débeda que o Estado arrastra coa concesionaria nin fixa un calendario concreto para a redución das tarifas. Na súa opinión, o texto é un brindis ao sol, unha declaración de intencións que non resolve o problema de fondo. Quen conduce cada día pola AP-9 sabe que o bolso nota a diferenza entre pagar ou non pagar.

A resposta dende Santiago: máis ambición

Desde a sede da Xunta, no complexo de San Caetano, as reaccións non tardaron en chegar. O titular do goberno galego compareceu ante os medios para exponer as súas objecións, pero tamén para esixir melloras. «Galicia merece un trato xusto», dixo un portavoz do executivo autonómico. O discurso oficial apele a que a AP-9 non pode ser un negocio para o Estado, senón unha infraestrutura ao servizo do territorio.