Membros da Asociación Gallega de Covid Persistente presentaron este venres ante a Valedora del Pueblo unha queixa para esixir á Xunta a elaboración dun protocolo que recoñeza a afección como enfermidade e non como meras secuelas. A protesta, rexistrada en Lugo o 14 de marzo de 2026, busca forzar unha resposta administrativa que garanta unha atención integral e coordinada para quen arrastran síntomas prolongados tras a infección. Os representantes do colectivo sosteñen que a actual clasificación e a ausencia de medidas específicas impiden un abordaxe clínico axeitado. Reclaman ademais programas de rehabilitación e seguimento que hoxe non existen de forma sistemática no sistema público galego.
A asociación defende que o que agora se etiqueta como secuelas responde, en moitos casos, a un cadro clínico crónico que se desenvolve tras a fase aguda da covid e que continúa afectando o organismo de forma persistente. Os seus voceiros insisten en que a denominación importa: tratalo como secuelas, din, minimiza a gravidade e dificulta a implantación de protocolos claros en atención primaria e nas consultas de especialidades. Sinalan que a enfermidade produce alteracións de varios órganos e sistemas, polo que esixe un enfoque multidisciplinar. Sen ese recoñecemento oficial, engaden, resultará complexo artellar recursos sanitarios e sociais axeitados.
Segundo os afectados, a covid persistente pode ter unha evolución moi desigual: mentres hai pacientes que alcanzan unha estabilización, outros sofren un empeoramento progresivo do seu estado. No comunicado remitido ao órgano defensor dos dereitos dos cidadáns relatan casos de persoas que quedaron postradas na cama, pacientes que perderon autonomía para as actividades cotiás e, en situacións extremas, falecementos vinculados a complicacións da afección. Estas descricións utilízanse para ilustrar a carga da enfermidade e o impacto na calidade de vida de quen a padece. O colectivo subliña que a incerteza pronóstica esixe un control e monitorización continuos.
A organización critica ademais a ausencia dun protocolo consensuado en atención primaria e nas especialidades médicas que permita derivacións, diagnósticos e tratamentos coordinados. Denuncian que non existe unha conexión efectiva entre a atención primaria e a especializada nin programas específicos de rehabilitación funcional adaptados a estes pacientes. Como consecuencia, moitos enfermos, explican, quedan “perdidos” dentro do sistema sanitario, sen recibir un diagnóstico claro nin un seguimento estruturado. Esa fragmentación incrementa a desesperación das familias e obstaculiza a recollida de datos clínicos necesarios para deseñar respostas sanitarias.
O colectivo afirma ter solicitado reunións co Servicio Gallego de Salud (Sergas) durante máis de dous anos sen obter resposta satisfactoria, motivo polo cal levou o asunto ante a Valedora del Pueblo para que medie e abra unha vía de diálogo coa administración. No seu escrito piden que a institución interponga as actuacións precisas para que a Xunta trate o problema coa prioridade que, ao seu xuízo, merece. A presentación formal ante a Valedora ten, ademais, a intención de visibilizar a demanda e de forzar que se concreten medidas operativas e prazos. O colectivo quere, en última instancia, protocolos escritos e recursos asignados.
Profesionais sanitarios consultados polo colectivo insisten na necesidade de instrumentos que permitan avaliar a discapacidade e ofrecer prestacións sociais e laborais cando sexa necesario, aínda que desde a asociación sinalan que aínda faltan criterios homoxéneos para iso. A falta dun marco clínico común complica a valoración da incapacidade e a planificación de recursos rehabilitadores. Por iso reivindican protocolos que inclúan diagnóstico diferencial, circuitos asistenciais e programas de rehabilitación física e cognitiva. Tamén demandan formación específica para profesionais en atención primaria, porta de entrada principal para moitos destes pacientes.
Na súa argumentación, a Asociación Gallega de Covid Persistente advirte de que a confusión terminolóxica sobre se se trata de secuelas ou dunha enfermidade crónica conduce a respostas heteroxéneas en hospitais e centros de saúde. Esa diversidade de criterios provoca desigualdades no acceso a probas, tratamentos e rehabilitación en distintas áreas sanitarias de Galicia. O colectivo reclama, por tanto, unha directriz autonómica que unifique criterios e garanta o acceso equitativo a recursos. A petición busca tamén dar maior visibilidade a unha realidade que, sosteñen, afecta a miles de persoas na comunidade.
Ademais de esixir o protocolo, os afectados instan á Xunta a establecer rexistros clínicos que permitan coñecer a magnitude real do problema e a promover estudos sobre a evolución a longo prazo dos pacientes. A intervención da Valedora del Pueblo podería facilitar a mediación co Sergas e acelerar a apertura de mesas de traballo técnicas. O colectivo advirte de que, sen respostas concretas, o deterioro dalgúns pacientes seguiría agravando a demanda sanitaria e social. Por agora, agardan que a queixa formal sirva para iniciar un proceso de negociación que culmine en medidas concretas e nunha política sanitaria adaptada á covid persistente.
