Afectados piden á Xunta un protocolo e que a declare como enfermidade

Membros da Asociación Galega de Covid Persistente presentaron este venres ante a Valedora do Pobo unha queixa para esixir á Xunta a elaboración dun protocolo que recoñeza a afección como enfermidade e non como meras secuelas. A protesta, rexistrada en Lugo o 14 de marzo de 2026, busca forzar unha resposta administrativa que garanta unha atención integral e coordinada para quen arrastran síntomas prolongados tras a infección. Os representantes do colectivo sosteñen que a actual clasificación e a ausencia de medidas específicas impiden un abordaxe clínico axeitado. Reclaman ademais programas de rehabilitación e seguimento que hoxe non existen de forma sistemática no sistema público galego.

A asociación defende que o que agora se etiqueta como secuelas responde, en moitos casos, a un cadro clínico crónico que se desenvólvese tras a fase aguda da covid e que continúa afectando o organismo de forma persistente. Os seus portavoces insisten en que a denominación importa: tratalo como secuelas, din, minimiza a gravidade e dificulta a implantación de protocolos claros na atención primaria e nas consultas de especialidades. Recalcan que a enfermidade produce alteracións en varios órganos e sistemas, polo que esixe un enfoque multidisciplinar. Sen ese recoñecemento oficial, engaden, resultará complexo artellar recursos sanitarios e sociais axeitados.

Segundo os afectados, a covid persistente pode ter unha evolución moi desigual: mentres hai pacientes que alcanzan unha estabilización, outros sofren un empeoramento progresivo do seu estado. No comunicado remitido ao órgano defensor dos dereitos dos cidadáns relatan casos de persoas que quedaron postradas na cama, pacientes que perderon autonomía para as actividades cotiás e, en situacións extremas, falecementos vinculados a complicacións da afección. Estas descricións utilízanse para ilustrar a carga de enfermidade e o impacto na calidade de vida de quen a padecen. O colectivo subliña que a incerteza pronóstica esixe un control e monitorización continuos.

A organización critica ademais a ausencia dun protocolo consensuado na atención primaria e nas especialidades médicas que permita derivacións, diagnósticos e tratamentos coordinados. Denuncian que non existe unha conexión efectiva entre a atención primaria e a especializada nin programas específicos de rehabilitación funcional adaptados a estes pacientes. Como consecuencia, moitos enfermos, explican, quedan “perdidos” dentro do sistema sanitario, sen recibir un diagnóstico claro nin un seguimento estruturado. Esa fragmentación incrementa a desesperación das familias e obstaculiza a recopilación de datos clínicos necesarios para deseñar respostas sanitarias.

O colectivo afirma ter solicitado reunións co Servizo Galego de Saúde (Sergas) durante máis de dous anos sen obter resposta satisfactoria, motivo polo que levou o asunto ante a Valedora do Pobo para que medie e abra unha vía de diálogo coa administración. No seu escrito piden que a institución interpoña as actuacións precisas para que a Xunta trate o problema coa prioridade que, ao seu xuízo, merece. A presentación formal ante a Valedora ten, ademais, a intención de visibilizar a demanda e de forzar que se concreten medidas operativas e prazos. O colectivo quere, en última instancia, protocolos escritos e recursos asignados.

Profesionais sanitarios consultados polo colectivo insisten na necesidade de instrumentos que permitan avaliar a discapacidade e ofrecer prestacións sociais e laborais cando sexa necesario, aínda que desde a asociación sinalan que aínda faltan criterios homoxéneos para iso. A falta dun marco clínico común complica a valoración da incapacidade e a planificación de recursos rehabilitadores. Por iso reivindican protocolos que inclúan diagnóstico diferencial, circuitos así