Alfredo Bryce Echenique, un dos narradores peruanos máis recoñecidos da xeración posterior ao boom latinoamericano, faleceu o 10 de marzo de 2026 aos 87 anos, segundo recolleron diversas fontes. Bryce pasou longas tempadas en España, especialmente en Mallorca, onde escribiu boa parte da súa obra e consolidouse como unha voz crítica e xoguetona da modernidade hispanoamericana. A súa morte abre o capítulo final dunha traxectoria marcada polo humor, a ironía e unha ollada incisiva sobre as clases medias. Pola súa capacidade para mesturar memoria e farsa, a súa perda séntese tanto en Lima como nas letras en castelán.
A producción literaria de Bryce inclúe novelas, relatos e ensaios nos que frecuentemente combinou a autobiografía coa sátira social. Entre os seus títulos destacados figura a novela que rematou durante a súa estada en Mallorca, unha obra na que explorou a precariedade emocional e as pequenas miserias cotiás con estilo lixeiro e penetrante. Críticos e lectores valoraron sempre a súa capacidade para converter o íntimo en comentario colectivo, e para facelo desde un rexistro que podía ser á vez melancólico e mordaz.
O escritor adoita refuxiarse nun contorno mediterráneo que, segundo lembraban quen o visitou, lle ofrecía o escenario perfecto para as súas digresións: estradas costeiras, cantís e bungalows xunto ao mar formaron parte da súa xeografía creativa. Alí atendía á escritura co mesmo ton conversacional que empregaba en público, entre humor espontáneo e observacións agudas sobre a cultura e a política. Esa mestura de proximidade e distancia permeou a súa obra e lle permitiu construír personaxes e situacións cargadas de humanidade e absurdo.
En entrevistas e coloquios, Bryce non rexeitou a controversia: criticou réximes e mitos literarios coa mesma facilidade coa que celebraba autores aos que admiraba. Comentou con ironía as pugnas polos grandes premios e valorou con honestidade as contradicións do mundo intelectual latinoamericano. Referíndose á transición dos escritores que buscaban o favor de audiencias europeas aos autores que escribían con maior autonomía creativa, sinalou que a década do boom marcou un antes e un despois nesa relación.
Tampouco evitou a reflexión sobre os seus referentes: a lectura de determinadas obras levouno a reinventar a súa propia escrita, aínda que sempre evitando a imitación. Entre os seus eloxios e críticas había unha ollada crítica ao exceso solemne, e unha preferencia polo efecto inesperado que disolve o grandilocuente. O seu sentido do humor era, para o autor, unha ferramenta literaria clave: unha maneira de esquivar o aburrido e manter a conversa viva, aínda cando abordaba asuntos de peso.
Entre anécdotas que contou en público figura a imaxe do seu título universitario en Dereito, colocado con sorna nun lugar doméstico, que usou para ilustrar a súa distancia respecto dunha vida profesional convencional. Esa actitude desdramatizadora formou parte do seu personaxe público: un burgués que se burlaba de si mesmo e das solemnidades da época, sen perder a lucidez crítica fronte á política e ás xerarquías sociais.
As súas opinións sobre outros escritores e a política cultural non pasaban desapercibidas. En ocasións ironizou sobre as expectativas postas en figuras consagradas e non dubidou en manifestar a súa sorpresa ante determinadas dinámicas mediáticas en torno a premios e prestixios. Ao mesmo tempo, recoñeceu influencias decisivas que o impulsaron a contar historias dun xeito menos mimético e máis persoal, recuperando así a tradición da narración latinoamericana desde ángulos insospeitados.
A desaparición de Bryce reaviva o interese por unha obra que, pese ás oscilacións críticas, mantén unha presenza firme nos programas de lectura e no imaxinario literario en castelán. Académicos e editores sinalaron xa a necesidade de revisar
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.