lunes, 16 de marzo de 2026 | Galicia, España
ÚLTIMA HORA A gala dos Oscar 2026, en directo: Paul Thomas Anderson consegue a súa primeira estatueta
Galego Castelán

Análise: Oito Quilómetros de Covas Baixo un dos Pobos Máis Fermosos de España

Análise: Oito Quilómetros de Covas Baixo un dos Pobos Máis Fermosos de España

galicia spain

A actualidade informativa vese marcada por oito quilómetros de covas baixo terra, un desenvolvemento que os observadores cualifican como un dos máis relevantes do período actual.

As ramificacións destes eventos esténdense máis alá do inmediatamente visible.

Brihuega e o seu labirinto subterráneo

Os detalles que saíron á luz revelan unha situación complexa que require unha análise detallada.

Brihuega gañou notoriedade nos últimos anos polos seus campos de lavanda, tan 'instagrameables' no verán, na época da colleita.

Milleiros de persoas enchen as súas rúas eses días. E aínda agora moitos visitantes curiosean en varias tendas abertas todo o ano onde venden aceites, perfumes, xeles ou licores elaborados a partir desa planta.

Porén, Brihuega é máis ca lavanda. Unha razón menos coñecida -oculta, literalmente- para visitar a vila é o subsolo, no que se conserva un labirinto de entre sete e oito quilómetros de galerías e túneles.

Son as chamadas 'covas árabes', construídas nos séculos X e XI, nas que se mantén unha temperatura todo o ano de entre 12 e 13 graos.

Foron utilizadas en épocas de asedio como unha vía de escape máis alá das murallas ou, simplemente, como refuxio.

Nestes pobos abunda a toba, unha rocha calcaria moi porosa e doada de escavar.

En Brihuega só se poden visitar uns cincocentos metros do conxunto de túneles, pero a experiencia paga a pena.

A entrada (3 euros) está na Praza do Coso, e esas galerías trasládanos a outro mundo cheo de enormes tinas (construídas no interior: sería imposible trasladalas polos pasadizos) e de recordos de moitas épocas e de moitas guerras.

Xa non hai viñas nin guerras, pero o encanto permanece en cada recuncho.

Historia e arquitectura de Brihuega

A Praza do Coso ten este nome polo menos desde o século XVI, quizais derivado do vocábulo árabe 'zoco'.

Nesta praza estivo sempre o mercado, e antigamente tamén a chamada Cadea de Carlos III, situada no mesmo lugar onde agora abre as súas portas a Oficina de Turismo.

Ao lado están as Fontes do Coso, que mandou construír tamén o mesmo monarca en agradecemento polo comportamento dos veciños na Guerra de Sucesión.

En fronte están o Concello e a entrada ás Covas Árabes, «utilizadas desde tempos inmemoriais para conservar excepcionalmente aceite, viño, augardente e todo tipo de alimentos», segundo reza un panel informativo na entrada.

Máis alá das covas, os turistas descobren estes días -con máis comodidade ca no verán- o casco histórico, o castelo da Pedra Bermeja ou a igrexa de San Felipe (do século XIII).

Incluso dá tempo para ir a Cívica, a 11 km de Brihuega, xunto á CM-2011, tan popular nas redes sociais, comparada a miúdo con Capadocia.

Na aldea viviron os romanos, e seguramente algúns eremitas ocuparon no século XV as covas escavadas nunha parede tamén de toba que chama a atención desde o coche.

A era moderna do caserío comezou en 1939, cando foi comprado por un grupo pequeno de familias.

Nos anos 50-60, don Aurelio, o crego, comezou a escavar na rocha, quizais cunha idea relixiosa das covas, talvez como unha forma de regresar á época en que foi un eremitorio…

Ata que se cruzou no seu camiño Eduarda, a súa ama de chaves, coa que mantivo unha longa relación.

A vida mundana levouno a construír dous bares rocha que estiveron abertos moito tempo, e que agora poden visitarse.

Hai catro anos, Jaime, un veciño de Barriopedro, unha aldea próxima de vinte veciños, mercou a zona na que traballou Aurelio, e trata de recuperala pouco a pouco.

Por dous euros ensina aos turistas as covas acondicionadas e cóntalles a fascinante historia do caserío e da parede vertical furada desde tempos inmemoriais.

Esta información, confirmada por fontes próximas ao desenvolvemento dos acontecementos, subliña a importancia de manter unha perspectiva informada sobre o tema.

Contexto e análise da situación

É importante salientar que este tipo de situacións non se producen no baleiro.

Os antecedentes históricos e o contexto socioeconómico actual xogan un papel fundamental na comprensión completa destes eventos.

Expertos na materia sinalaron que a converxencia de múltiples factores creou as condicións propicias para o desenvolvemento actual dos acontecementos.

Desde diferentes sectores erguéronse voces que ofrecen perspectivas variadas sobre o tema.

Mentres algúns analistas manteñen unha visión optimista sobre as posibles resolucións, outros advirten sobre os desafíos que poderían xurdir a curto e medio prazo.

Esta diversidade de opinións reflicte a complexidade inherente á situación.

Impacto en Galicia e perspectivas de futuro

A sociedade galega, coñecida pola súa capacidade de adaptación e resiliencia, observa estes desenvolvementos con atención.

Desde as universidades de Santiago, A Coruña e Vigo, ata os centros de investigación e desenvolvemento, estanse a xerar análises e propostas que poderían influír na resposta rexional a estes acontecementos.

Un exame detallado da situación revela múltiples capas de complexidade que merecen consideración.

Os expertos consultados identificaron cando menos tres dimensións clave que deben terse en conta ao avaliar estes desenvolvementos.

En primeiro lugar, a dimensión económica non pode ser ignorada.

Os mercados reaccionaron cunha mestura de cautela e expectativa, reflectindo a incerteza inherente á situación actual.

Os indicadores económicos suxiren que poderiamos estar ante un período de axustes significativos.

En segundo lugar, o aspecto social presenta os seus propios desafíos e oportunidades.

A cidadanía demostrou un nivel de implicación sen precedentes, participando activamente no debate público a través de diversos canais.

Esta participación cidadá é vista por moitos como un signo positivo da vitalidade democrática.

Finalmente, a dimensión institucional require unha atención especial.

As organizacións e entidades implicadas están a traballar para coordinar as súas respostas e garantir que se manteña a estabilidade necesaria para navegar estes tempos complexos.

Ollando cara adiante, é evidente que os vindeiros meses serán cruciais para determinar o curso dos acontecementos.

Os observadores coinciden en que estamos nun momento decisivo que podería definir tendencias a longo prazo.

A capacidade de adaptación e a flexibilidade serán elementos clave para navegar con éxito os desafíos que se aveciñan.

Tanto as institucións como os cidadáns deberán manter unha actitude proactiva e estar preparados para responder a desenvolvementos inesperados.

En última instancia, o resultado dependerá da capacidade colectiva para traballar cara a solucións construtivas que beneficien ao conxunto da sociedade.

O diálogo, a cooperación e o compromiso co ben común serán fundamentais neste proceso.

Compartir esta nova

P

Pablo Rivas

Periodista deportivo con amplia experiencia en la cobertura del fútbol y deporte gallego. Redactor de la sección de Deportes.