Antón Bouzas, activista social e fundador da asociación As Ninguéns, anunciou que renuncia ao recoñecemento como Vigués Distinguido e que formalizará a súa dimisión o próximo 26 de marzo no Concello de Vigo. A decisión, adiantada este sábado, responde á súa crítica ao executivo local polo que cualifica de insuficiente compromiso coas políticas de loita contra a pobreza extrema e por un «talante aporofóbico» que, segundo el, marca a actuación do goberno. Bouzas afirmou que remitirá unha carta oficial ao Concello ás 11.00 horas do día sinalado para deixar constancia da súa protesta.
O recoñecemento foi outorgado a Bouzas no ano 2000 en recoñecemento ao seu traballo social na cidade, nunha etapa na que o Concello estaba dirixido por Lois Pérez Castrillo. Desde entón desenvolveu un intenso labor con persoas sen fogar e colectivos en situación de exclusión, ademais de ter impulsado asociacións veciñais no Casco Vello e participar en iniciativas de apoio a enfermos de sida desde proxectos como El Imán. A súa traxectoria é a base do galardón que agora decide devolver como xesto de protesta.
No seu comunicado, Bouzas critica que a actual corporación municipal renunciase a desenvolver políticas efectivas que alivien a «situación de pobreza severa» de moitas veciñas e veciños e que non xestione con eficacia as urxencias sociais. Afirma que a súa renuncia non é un xesto persoal senón unha forma de sinalar «con rotundidade» o que considera unha deriva na atención aos máis vulnerables. A expresión «talante aporofóbico» utilizouna para condensar o que percibe como un trato pouco sensible cara ás persoas en risco de exclusión.
Os premios de Vigueses Distinguidos, que teñen as súas orixes nos Premios Reconquista creados na década de 1980, concédense tradicionalmente a persoas ou colectivos que destacan pola súa labor profesional ou humana na cidade. Ao longo da súa historia xeraron algunha controversia, pero, segundo fontes municipais e do propio palmarés, nunca antes un galardoado realizara publicamente a súa rexeitamento da distinción. A renuncia de Bouzas rompe así cunha práctica de case catro décadas.
No municipio, diversos axentes sociais veñen denunciando nos últimos anos o aumento da pobreza e a precariedade, cuestións que puxeron en tensión a imaxe do Concello na súa resposta ás emerxencias sociais. Bouzas representa pola súa traxectoria unha voz con percorrido nesses debates e a súa decisión de renunciar ao recoñecemento incorpora agora un xesto simbólico que, previsibelmente, reavivará a discusión pública sobre prioridades e políticas municipais.
Fontes municipais consultadas por este periódico sinalan que a celebración da gala dos Vigueses Distinguidos mantense para o día 26 e que a administración estudiará a carta de renuncia cando sexa presentada no rexistro. Polo de agora, desde o goberno local non se emitiu unha reacción formal ao anuncio de Bouzas, que preferiu trasladar a súa protesta por escrito e deixar aos cauces administrativos a formalización da devolución do título.
O episodio súmase a outras polémicas puntuais vinculadas a nominacións e concesións de premios en anos anteriores, nas que se xeraron debates políticos e sociais sobre os perfís propostos e os criterios de selección. Un portavoz municipal insistiu en lembrar que as distincións procuran recoñecer traxectorias destacadas, aínda que a decisión de Bouzas obriga agora a mirar as implicacións simbólicas e políticas destes recoñecementos.
Alén do acto institucional, a renuncia de Bouzas pon de manifesto a tensión entre o recoñecemento público e a responsabilidade política en materia social. Activistas e organizacións de base seguirán de cerca a resposta do Concello e as reaccións que provoque a devolución dunha distinción que, ata agora, fora considerada un honor sen precedentes no seu rexeitamento. A carta que presentará Bouzas o 26 de marzo entenderase como un xesto coa intención de abrir o debate sobre as prioridades da cidade respecto das persoas que viven en situación de maior vulnerabilidade.
