O Goberno aprobou o martes 12 de marzo de 2026 un Real Decreto que establece un réxime de protección para as pradeiras de fanerógamas mariñas no Mediterráneo español e no archipiélago canario, co obxectivo de frear as principais agresións que sofren estes ecosistemas. A norma busca reducir danos provocados polos fondeos masivos de embarcacións, os vertidos e a ocupación por infraestruturas mariñas, así como afrontar as ameazas derivadas do quentamento do mar. A iniciativa foi impulsada polo Ministerio para la Transición Ecológica y el Reto Demográfico e aprobada polo Consejo de Ministros tras a avaliación dos riscos para especies como a Posidonia oceanica e a Cymodocea nodosa.
Segundo o comunicado oficial do departamento ministerial, o decreto introduce medidas de regulación do fondeo e promove a implantación de sistemas de amarre de baixo impacto, ademais de restrinxir a instalación de novas infraestruturas que poidan afectar a estas pradeiras. O texto legal inclúe tamén a obriga de mellorar o coñecemento científico sobre o seu estado de conservación e poñer en marcha protocolos de seguimento e restauración das zonas degradadas. Con estas ferramentas, o Executivo pretende dar resposta ás presións que, ao xuízo de expertos, poñen en risco a supervivencia destas comunidades mariñas. A medida enmárcase na política ambiental que busca cumprir obxectivos de conservación e mitigación climática.
As pradeiras de Posidonia oceanica no Mediterráneo e as de Cymodocea nodosa en augas canarias son consideradas un dos ecosistemas mariños de maior valor ecolóxico pola súa elevada biodiversidade e polos servizos ambientais que prestan. Actúan como sumidoiros de carbono, contribúen a mellorar a calidade da auga, serven de refuxio e zonas de cría para numerosas especies e axudan a estabilizar sedimentos e praias, un factor decisivo para o turismo litoral. Ademais, forman comunidades que tardan décadas en recuperarse se sofren danos severos por ancoras ou ensaios de construción. Por iso, a protección e a xestión sostible destes hábitats son clave para a conservación mariña e a economía costeira.
Entre as medidas máis relevantes, o decreto limita a posibilidade de establecer novas obras e conducións como gasoductos, oleoductos ou cables submarinos en áreas críticas, e restrinxe actividades que poidan supoñer vertidos líquidos ou sólidos susceptibles de alterar o estado ecolóxico das pradeiras. Tamén regula o fondeo de embarcacións e habilita a implantación de boyas e amarres adaptados para impedir o arrasto de ancoras sobre os leitos mariños. O obxectivo é eliminar as prácticas que producen danos directos e evitar impactos acumulativos que comprometan a capacidade de recuperación destes ecosistemas. Estas disposicións obrigarán a coordinar actuacións entre autoridades portuarias, costeiras e autonómicas.
O decreto pon ademais o foco na investigación e na vixilancia ambiental: establece a necesidade de cartografiar e monitorizar as pradeiras para avaliar o seu estado, identificar as áreas máis vulnerables e priorizar intervencións de restauración. As actuacións de restauración plantexanse como necesarias naqueles tramos onde xa se produciron degradacións significativas, aínda que as autoridades admiten que a recuperación é lenta e esixe compromisos a longo prazo. O fomento de sistemas de amarre de baixo impacto forma parte das solucións técnicas promovidas para compatibilizar a navegación recreativa coa conservación. O Executivo subliña a importancia da ciencia aplicada para guiar estas políticas.
A entrada en vigor do Real Decreto requirirá coordinación entre administracións, portos deportivos, federacións náuticas e os titulares de infraestruturas para adaptar usos e permisos ás novas limitacións. Fontes oficiais destacan que a norma non busca prohibir a actividade mariñeira, senón ordenala e ofrecer alternativas —como campos de boyas— que permitan o uso do litoral sen destruir as súas pradeiras. Non obstante, a medida suporá cambios operativos para a náutica de recreo e para proxectos de obra civil en zonas costeiras, que terán que someterse a avaliacións ambientais máis estritas. A fiscalización e o seguimento serán fundamentais para que as restricións non queden en meras recomendacións.
A problemática dos danos causados por iates e ancoras é visible en puntos como Formentera e outras áreas do Mediterráneo, onde imaxes de pradeiras arrasadas serviron de alerta nos últimos anos. Organizacións ecoloxistas esixiron desde hai tempo proteccións legais máis firmes e protocolos de xestión; a aprobación do decreto responde en parte a esas demandas, aínda que algunhas ONG e científicos pedíron medidas adicionais e financiamento estable para restauracións profundas. En Canarias, as pradeiras de Cymodocea nodosa tamén se recoñecen como recursos esenciais para a biodiversidade insular e para a pesca tradicional.
Con esta norma, o Goberno aspira a potenciar a resiliencia dos ecosistemas mariños fronte ao cambio climático e a preservar servizos ecosistémicos que son relevantes para a economía costeira e a loita contra a emerxencia climática. Tras a súa aprobación no Consejo de Ministros, o seguinte paso será a publicación do texto no Boletín Oficial del Estado e o desenvolvemento dos instrumentos administrativos necesarios para a súa aplicación efectiva. O éxito do decreto dependerá da inversión en seguimento, restauración e da capacidade das distintas administracións para coordinarse na protección destas pradeiras submarinas a longo prazo.
