Cando unha cidade decide celebrar as súas raíces romanas e castrexas, a miúdo se pensa en combates de gladiadores, mercados de artesanía ou banquetes nas rúas. Pero hai un aspecto que a veces pasa desapercibido e que, con todo, constitúe a semente do futuro de calquera tradición: a mirada dos nenos. O Arde Lucus 2026, co seu programa infantil, demostra que a festa non só é un espectáculo para adultos, senón unha aula viva onde os máis pequenos poden tocar, oler e sentir a historia de Lugo. Non se trata unicamente de entretener; trátase de sementar unha identidade que perdurará xeracións.
Un viaxe no tempo que comeza antes dos desfiles
Quen viu a un neno pintar un escudo romano ou modelar unha peza de barro sabe que nese xestos hai máis que xogo. Hai aprendizaxe. O programa Miúdo Arde non só ofrece talleres de oficios antigos e manualidades, senón que converte a cada participante en protagonista dunha narración colectiva. Mentres os adultos discuten sobre a autenticidade histórica das recreacións, os pequenos simplemente se deixan levar: convértense en legionarios, en artesáns, en habitantes dunha castra que cobra vida durante uns días.
Os espazos elixidos, como a Praza da Soidade ou o recinto da Castra de Lucus Augusti, transfórmanse en laboratorios de experimentación. Alí, un neno pode suxar as mans con arxila mentres aprende como se fabricaban as vasijas que hoxe se exhiben nos museos. Ou pode probar a escritura sobre táboas de cera, imaxinando que é un escriba do século I. Non se trata dunha clase magistral, senón dunha experiencia sensorial que difícilmente se esquece.
Desfiles escolares: cando as rúas convértense en escenario da historia
Un dos actos multitudinarios que cada ano reúne a miles de pequenos acompañados polas súas familias é o desfile infantil. É unha tradición que vai máis aló da vestimenta: os nenos preparan os seus disfraces durante semanas, investigan sobre as vestimentas romanas ou castrexas, e ensainan coreografías que representan escenas da vida cotiá ou batallas simbólicas. Pero o que realmente importa non é a perfección do disfraz, senón o proceso de aprender facendo.
Ese desfile, que serpentea polas rúas do casco histórico, é tamén un exercicio de cidadanía. Os nenos non son meros espectadores; son actores que se apropian do espazo público e o enchen de cor e ruído. E quen os observa –turistas, veciños, familiares– descubren que a historia de Lugo non é un relato lonxano, senón algo que se vive e se comparte. A participación activa converte a festa nunha escola de pertenza.
Talleres que despertan creatividade e coñecemento
Máis aló dos desfiles, o programa infantil está salpicado de propostas que estimulan a imaxinación. Talleres de pintura, cerámica, tecido, cociña romana ou xogos de estratexia militar. Cada actividade está deseñada para que os nenos traballen coas mans mentres escoitan historias sobre como vivían, comían ou loitaban os seus antepasados. Non se busca a erudición, senón a curiosidade.
Hai tamén espectáculos participativos: contacontos con ambientación histórica, pequenas obras de teatro calleiro ou demostracións de oficios como a ferreiro ou a alfarería. Neses momentos, os límites entre realidade e ficción difúndense, e un neno pode sentirse como un verdadeiro habitante da Lucus Augusti do século I. Esa inmersión é a clave para que a historia deixe de ser unha asignatura abstracta e se converta nunha experiencia vital.
