Arturo Lezcano aborda a emigración con «O país invisible»

Arturo Lezcano presentou este luns no Centro Cultural Marcos Valcárcel o seu libro O país invisible. A epopea atlántica da diáspora galega, nun acto organizado polo Ateneo de Ourense que reuniu socios e lectores interesados na historia da emigración. A obra, que combina rigor documental e coidado deseño, reconstrúe os destinos e as vivencias de galegos que partiron cara América e non lograron regresar a pesar do seu desexo. O autor explicou que o seu obxectivo foi dar voz a relatos persoais que permiten comprender a magnitude dun fenómeno que marcou varias xeracións.

O volume recolle testemuños recollidos por Lezcano durante viaxes a países como México, Cuba, Arxentina e Venezuela, entre outros, onde entrevistou protagonistas directos e aos seus descendentes. Estas conversas achegan detalles sobre a rutina, a morriña e as decisións que forxaron traxectorias vitais lonxe de Galicia. Segundo o autor, a mestura de memoria oral e traballo de arquivo procurou ofrecer unha visión plural e humana da emigración, sen convertela nun mero catálogo de cifras ou datas.

Durante a presentación, Lezcano subliñou a relevancia concreta da provincia de Ourense dentro do mapa migratorio galego, e pediu que se valore esa experiencia como parte esencial da historia colectiva. Na súa intervención reivindicou que coñecer estas historias axuda a comprender o presente social e demográfico de Galicia, e a restituír o protagonismo das persoas que construíron redes transatlánticas. Os asistentes responderon con preguntas sobre fontes, testemuños e a recepción da obra entre comunidades emigrantes.

O libro destaca pola atención ao deseño e á edición; a súa cuberta é obra do deseñador Artur Galocha e a fotografía que ilustra parte do volume corresponde a Rafa Martell, segundo se explicou na presentación. Ese coidado visual acompaña a proposta narrativa, que alterna crónicas de vida con contextos históricos e sociolóxicos que sitúan o lector nas diferentes ondas de migración. A edición pretende así chegar tanto a un público xeral interesado na memoria como a lectores especializados en estudos migratorios.

O Ateneo de Ourense, organizador do encontro, informou que a convocatoria atraeu socios da institución e cidadáns alleos a ela, nunha mostra do interese persistente pola temática migratoria na cidade. No debate posterior á presentación abordáronse aspectos como a transmisión interxeracional da lembranza emigratoria e as pegadas materiais que deixou a diáspora en vilas e cidades galegas. Varios asistentes relataron experiencias familiares que coincidían cos relatos recollidos por Lezcano, o que enriqueceu a sesión con testemuños en primeira persoa.

A investigación do autor combina entrevistas, documentación e traballo de campo nos países de destino, unha metodoloxía que lle permitiu captar matices culturais e sentimentais que a miúdo quedan fóra das estatísticas. Lezcano sinalou tamén a importancia de preservar estas narracións antes de que se perdan e de trasladalas a formatos accesibles para as novas xeracións. A súa perspectiva contempla a memoria como un elemento vivo que interpela ás comunidades de orixe e ás de acollida.

O libro inscribese nunha onda de publicacións recentes que abordan a emigración galega desde distintos ángulos, tanto académicos como xornalísticos e literarios. Os especialistas que participaron na presentación vincularon a obra con investigacións sobre mobilidade transnacional e redes migratorias, subliñando a súa contribución ao coñecemento público. Ademais, a edición despertou interese fóra de Galicia pola universalidade das experiencias recollidas.

Tras o acto no Marcos Valcárcel, Lezcano avanzou que continuará con presentacións noutras localidades para achegar o proxecto a municipios con forte tradició