O 30 de xullo marcará un antes e un despois no perfil urbano de As Pontes. Ese día, as catro impoñentes torres de refrigeração da antiga central térmica caerán por acción dunha voladura controlada, no que constitúe o paso máis visible e simbólico do desmantelamento dunha instalación que durante décadas foi motor económico e sinal de identidade da comarca. A data foi obxecto de debate local, despois de que a opción inicial —o 16 de xullo— despertara críticas e fose finalmente descartada.
Un calendario que non estuvo exento de polémica
A elección do día para a demolición non foi un mero trámite. O primeiro día previsto, que coincidía coa festividade da patroa local, xerou malestar no concello, en colectivos dedicados á conservación do legado fabril e entre unha parte dos residentes. As queixas centráronse na falta de sensibilidade que supoñía vincular un acontecemento desta natureza cunha celebración tan arraigada. Finalmente, os responsables dos traballos rectificaron e situaron a data no 30 de xullo, un día que, aínda que segue sendo veraniego, alónxase do símbolo festivo que había irritado á comunidade.
Máis do 40% do desmantelamento xa completado
A voladura das torres non é un feito illado, senón a fase máis espectacular dun proceso que se iniciou a finais de 2024. Dende entón, as labores de retirada de equipos, estruturas e materiais avanzaron de forma constante e, segundo os datos do proxecto, xa se superou a primeira gran parte do plan de desmantelamento. Os traballos, que nestes meses deram emprego directo a aproximadamente 120 persoas, desenvolveronse sen incidentes e cun ritmo que apunta a cumprir os prazos previstos.
O seguinte gran fito chegará coa detonación controlada. As catro torres —construccións de grandes dimensións, visibles desde quilómetros ao redor— serán demolidas case ao unísono, o que requirirá o uso de cerca de media tonelada de explosivos dispostos estratéxicamente para que o derrube sexa preciso e cause o menor impacto posible no entorno. A operación implicará un importante desprego de seguridade e un perímetro de exclusión que garanta a protección de persoas e bens.
Patrimonio industrial e identidade local
O paso dos anos foi transformando a percepción destas estruturas. O que antaño foi un orgullo tecnolóxico e un símbolo de progreso ligado á minería e á xeración eléctrica, converteuse agora nun icón cuxa desaparición xera sentimentos encontrados. Para unha parte da poboación, os paneis de formigón representan un pasado que é necesario superar no camiño cara a un modelo enerxético máis limpo. Para outros, son testemuñas mudas dunha historia compartida que merecería ser preservada, aínda que sexa de forma testimonial.
O debate sobre o patrimonio industrial reabriuse co motivo do calendario do derribo, aínda que a decisión de eliminar as torres xa estaba tomada dende o inicio do plan de clausura definitiva. A pregunta que flota no ambiente é se, unha vez que caian os catro colosos, quedará algún elemento que recorde o peso que a industria do carbón tivo na vertebración desta zona da Coruña.
Preparativos dunha operación complexa
Os técnicos levan semanas ultimando os detalles da voladura. Realizáronse estudos de estabilidade e simulacións do colapso para garantir que os escombros caian dentro da zona delimitada e non afecten a infraestruturas próximas. Os explosivos colócanse en puntos calculados ao milímetro, de modo que a secuencia de detonación provoque unha caída controlada, minimizando vibracións e nubes de po. A empresa encargada da execución ten experiencia en proxectos similares noutros países, o que serviu para tranquilizar aos que temían posibles contratempos.
Ao mesmo tempo, trabállase na retirada de amianto e outros.