Aulas baleiras en Begonte: as familias do Virxe do Corpiño comezan o curso con protesta polas ratios

O colexio de Begonte espertou este mércores coas aulas de infantil medio baleiras. Máis de 70 alumnos do Ceip Virxe do Corpiño acudiron á cita do primeiro día de curso, pero moitos quedáronse na porta. A asociación de familias convocara unha concentración para esixir unha segunda unidade en educación infantil, e os escolares secundaron a protesta sen chegar a entrar en clase.

Non é a estrea de setembro que se esperaba nesta localidade da Terra Chá. Ilusión e reivindicación, todo mesturado na mesma mañá. A plataforma de nais e pais reclama dúas cousas concretas: que a administración educativa respecte as ratio legais na aula de infantil e que, ao calcular esas ratio, se computen integramente as prazas correspondentes ao alumnado con necesidades especiais.

O corazón do conflito: 27 alumnos e unha soa aula

Aí está a clave do problema. O centro conta actualmente con 27 nenos en educación infantil, agrupados nunha única unidade. Pero a cifra que manexan as familias vai máis aló: un deses escolares computa por tres a efectos de escolarización, de xeito que a ratio real ascendería a 29 alumnos. Demasiado para unha soa aula.

O límite legal en infantil está fixado en 14 alumnos por unidade. Con 29 efectivos, a cifra duplícase con creces. As familias sosteñen que a solución pasa por desdobrar o grupo e sumar dous profesores adicionais. Segundo o seu relato, dirixíronse á Xunta, e a resposta recibida foi a creación de só dúas prazas máis de profesorado, sen o desdobramento que eles consideran imprescindible.

A comparación con outro centro acende a protesta

As familias engadiron outro argumento á súa reclamación. Noutra escola de infantil hai 22 nenos, cinco menos que no caso de Begonte e sen contar a compensación por necesidades especiais, e ese centro dispón de tres profesores e unha unidade máis de apoio. A comparación alimenta a sensación de trato desigual que moveu a Anpa a organizarse. Non parece casualidade, veñen dicir.

A medida de protesta, a xulgar polo seguimento do primeiro día, contou co respaldo dunha parte importante da comunidade escolar. Que os nenos non cruzasen a porta é un xesto de impacto visual, e non se lle escapa a ninguén que precisamente por iso se elixiu a primeira xornada do curso: o momento de máxima visibilidade para unha reivindicación que arrastran dende antes de que comezasen as clases.

Un pulso que apunta a alongarse

Convén recordar que as ratio en infantil son unha batalla recorrente no rural galego, onde os grupos pequenos conviven con unidades híbridas e con escolares que requiren apoios individualizados. A polémica sobre como contabilizar estes alumnos é habitual, porque un neno que computa por tres pode cambiar por completo o cálculo de profesores que corresponde a unha aula. En Begonte, ese detalle é exactamente o que separa as dúas posturas.

A administración, pola súa banda, xa deu un primeiro paso coa incorporación de dous docentes, aínda que insuficiente para as familias, que manteñen que sen desdobramento a legalidade non se cumpre. Ninguén sabe aínda cantas xornadas máis se protestará deste xeito, nin se o curso seguirá marcado por aulas baleiras ou por unha resposta satisfactoria por parte da Consellería.

O certo é que unha vila pequena puxo sobre a mesa unha cuestión que afecta a moitos centros de Galicia: como se mide a necesidade educativa real dunha aula cando os números oficiais e os números humanos non coinciden. A resposta que reciba Begonte nas próximas semanas pode marcar un precedente. E se non chega, as familias xa demostraron que saben facerse escoitar. A pregunta que queda no aire é sinxela: cantos primeiros días de colexio máis terán que pasar os nenos de Begonte na porta da súa escola para que alguén escoite?