En Madrid, o ministro da Presidencia, Xustiza e Relacións coas Cortes, Félix Bolaños, restou este mércores importancia ás denuncias sobre problemas na posta en marcha dos tribunais de instancia e asegurou que as principais queixas proceden de comunidades con competencias transferidas en materia de Xustiza. Tras reunirse coa fiscal xeral do Estado, Teresa Peramato, o titular de Xustiza dixo que a maior parte das incidencias son cuestións menores que se resolverán nas próximas semanas. A comparecencia tivo lugar despois de que varias instancias xudiciais remitisen informes ao órgano de goberno dos xuíces alertando de dificultades operativas. Bolaños vinculou a aparición de problemas coa adaptación á nova organización xudicial e coa xestión autonómica de servizos.
Nas últimas semanas, tribunais superiores de xustiza, decanatos e colexios de avogados remitiron ao Consejo General del Poder Judicial informes que recollen queixas sobre o funcionamento cotián. Entre os problemas sinalados figuran a dependencia de «equipos flotantes» de funcionarios que complican a continuidade dos asuntos, sedes xudiciais dispersas que dificultan o acceso aos servizos comúns, e incidencias informáticas que afectan á tramitación e convocatoria de actuacións. Eses documentos advertían de que as dificultades organizativas están a afectar á axilidade da actividade procesal en distintos partidos xudiciais.
Bolaños defendeu ante os medios que a entrada en vigor dos tribunais de instancia —a nova estrutura que agrupa varios magistrados con servizos comúns— permite, á vez, avanzar na modernización do sistema e xerar novas prazas. Neste contexto anunciou a creación de 200 novas prazas de fiscais, unha medida que o levou a cualificar a convocatoria de oposicións como «histórica» e que forma parte dunha oferta máis ampla de postos para a Administración da Xustiza. O ministro subliñou que a reorganización facilita a mobilidade e a concentración de recursos, aínda que admitiu que a transición esixe axustes.
A reforma, impulsada pola lei de eficiencia que entrou en vigor o pasado 2 de xaneiro, substituíu o modelo tradicional baseado nun xuíz titular con plantilla fixa por tribunais de instancia que comparten servizos comúns de apoio. Na práctica, este cambio ten a intención de racionalizar recursos e cubrir mellor a actividade procesal fluctuante, pero tamén implicou reordenamentos de sede, persoal e sistemas informáticos. Os representantes do colectivo xudicial veñen pedindo plans concretos para garantir que a prestación de servizos non se resinta durante a adaptación.
Fontes xudiciais consultadas por este diario explican que as queixas non son homoxéneas: nalgunhas provincias os cambios implantáronse con relativa normalidade, mentres que noutras a combinación de sedes separadas, carencias de persoal en determinados turnos e problemas técnicos xerou atrasos e malestar entre letrados e funcionarios. Os colexios de avogados insistiron na necesidade dunha coordinación efectiva para que os cidadáns non perciban unha merma na eficacia do servizo público. Desde o Goberno, con todo, insístese en que os inconvenientes son transitorios.
O ministro sinalou que as críticas con máis intensidade proceden de comunidades como Madrid ou Andalucía, que ostentan competencias en materia de xustiza, e deixou en mans das administracións autonómicas a xestión de aspectos operativos que dependen delas. Na súa intervención non negou a existencia de “incidencias” pero relegou o seu alcance a problemas técnicos e loxísticos que, segundo a súa previsión, quedarán subsanados en semanas. A resposta do Executivo pretende así desactivar a preocupación pública mentres se consolidan os equipos e ferramentas de traballo.
Paralelamente ás explicacións sobre a reorganización, o Goberno convocou unha ampla oferta de prazas para reforzar o servizo xudicial: a incorporación de fiscais súmase a outra parte da oferta de emprego público destinada a xuíces e persoal de apoio. A estratexia do Executivo combina a redistribución de recursos coa ampliación de plantillas para intentar absorber o incremento de carga e dotar de estabilidade á nova estrutura. Os sindicatos e asociacións profesionais seguirán vixilantes para verificar que estas medidas se traduzan en melloras reais.
O calendario que manexa o Ministerio apunta a que as correccións de carácter organizativo e as actualizacións tecnolóxicas despregaranse nas próximas semanas, con reunións periódicas entre a Administración central, as comunidades autónomas e os órganos xudiciais afectados. Mentres tanto, a Administración da Xustiza afronta o desafío de consolidar un modelo que pretende modernizar a xestión dos xulgados sen que a adaptación penalice a atención aos cidadáns. A vontade oficial é que, tras o axuste inicial, a nova arquitectura xudicial redunde en maior eficiencia e nunha mellor cobertura de recursos por territorio.
